8 Thomas Erikson boeken over gedrag en bedrog

Wie is Thomas Erikson?

Thomas Erikson, geboren in 1965 in Zweden, werd wereldberoemd met Omringd door idioten. Zijn boeken over gedrag, communicatie en lastige mensen zijn populair omdat ze herkenbaar zijn. Soms té netjes in kleuren verdeeld, maar vaak raak. Naast zijn zelfhulpboeken schreef hij ook thrillers, waarin menselijk gedrag minder kantoorachtig en veel donkerder wordt.

1. Omringd door idioten – Thomas Erikson

Bekendste boek: veruit het vaakst genoemd en breed besproken

De titel klinkt brutaal, maar de kern is simpel: waarom botsen mensen zo vaak terwijl niemand wakker wordt met het plan om lastig te doen? Erikson werkt met vier gedragstypes, rood, geel, groen en blauw. Daarmee maakt hij vergaderingen, familieruzies en stroef contact ineens herkenbaar. De herziene editie heeft meer tekst, illustraties en voorbeelden. Het blijft handig, zolang je mensen niet als kleurplaat gaat behandelen.

"Erikson legt in zijn vlot geschreven boek uit wat de types zijn en hoe je met hen moet communiceren als je wilt dat je boodschap overkomt."

Voor wie?

Voor lezers die communicatie op het werk, thuis of in vriendschappen beter willen begrijpen. Vooral geschikt als je houdt van praktische voorbeelden en snelle herkenning, maar niet zoekt naar zware wetenschap.

Sterke punten

• Het kleurenschema maakt gedrag snel herkenbaar.
• Veel voorbeelden uit werk, familie en vriendschap.
• Handige tips om je boodschap beter over te brengen.
• De toon is luchtig en soms opvallend grappig.
• De herziene editie is uitgebreider en rijker gevuld.

Zwakke punten

• Vier kleuren zijn wel erg weinig voor echte mensen.
• Het boek kreeg stevige wetenschappelijke kritiek.
• Je kunt anderen te snel in een hokje duwen.
• De methode vraagt meer voorzichtigheid dan de toon soms doet vermoeden.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	385
Releasedatum	24 juni 2025
Uitgever	HarperCollins

2. Omringd door psychopaten – Thomas Erikson

Meest besproken vervolg: vaak genoemd naast het bekendste boek

Hier schuift Erikson van gewone miscommunicatie naar manipulatie. De charmante collega, de behulpzame bekende, de persoon die precies weet welk compliment jou openzet. Met het bekende kleurenschema probeert hij te tonen hoe zwaktes worden gebruikt door controlerende mensen. Het boek is vlot en soms bijna thrillerachtig, maar de grote woorden vragen om nuchterheid. Niet elke moeilijke mens is een psychopaat.

Voor wie?

Voor lezers die manipulatief gedrag willen herkennen in relaties, werk of sociale kring. Geschikt als je praktische waarschuwingen zoekt, minder als je een klinisch precies boek over psychopathie verwacht.

Sterke punten

• Beschrijft charmant en controlerend gedrag op herkenbare manier.
• Geeft handvatten om verborgen agenda’s sneller te zien.
• Maakt een zwaar onderwerp toegankelijk met luchtige voorbeelden.
• Verbindt manipulatie met persoonlijke zwaktes en grenzen.

Zwakke punten

• De boodschap wordt in de aangeleverde informatie dubieus genoemd.
• De indeling in hokjes blijft erg simpel.
• Het risico op te snel labelen is hier extra groot.
• De term psychopaat kan zwaarder klinken dan sommige voorbeelden dragen.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	320
Releasedatum	02 november 2021
Uitgever	HarperCollins

3. Omringd door energievreters – Thomas Erikson

Meest praktische insteek: heldere tools en vaak terugkerend

Iedereen kent zo iemand die na twintig minuten voelt als een lege telefoon op één procent. Erikson noemt ze energievreters. Hij richt zich op mensen die je tijd, aandacht en emotie opslokken, op kantoor, thuis of in je vriendenkring. Met testjes, modellen en verhalen stuurt hij aan op grenzen stellen. Het prettige is de directe toon. De beperking is dezelfde als vaker: niet elk vermoeiend mens is een vijand.

"Met zijn kenmerkende humor en praktische inzichten helpt Erikson je de ‘energievampiers’ in je leven te verslaan, zelfs als blijkt dat je dat misschien zelf bent!"

Voor wie?

Voor lezers die vaak moe worden van bepaalde mensen en willen leren waar hun grens ligt. Ook sterk voor wie Eriksons eerdere boeken kent en een praktischer vervolg zoekt.

Sterke punten

• Veel herkenbare situaties rond uitputtend contact.
• Simpele tools om grenzen beter te bewaken.
• Verbindt eerdere Omringd door-boeken met elkaar.
• De voorbeelden zijn duidelijk en makkelijk toepasbaar.
• De toon is leerzaam zonder zwaar te worden.

Zwakke punten

• De uitwerking kan oppervlakkig aanvoelen.
• De boodschap wordt niet door iedereen als stevig ervaren.
• Er blijft risico op te snelle etiketten.
• De oplossing klinkt soms eenvoudiger dan lastige relaties werkelijk zijn.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	352
Releasedatum	24 oktober 2023
Uitgever	HarperCollins

4. Omringd door narcisten – Thomas Erikson

Opvallend onderwerp: herkenning en omgang staan centraal

Narcisten zijn bij Erikson de mensen met een enorm ego, een honger naar aandacht en de vaste overtuiging dat zij gelijk hebben. Hij koppelt dat gedrag opnieuw aan rood, geel, groen en blauw, en kijkt naar de schade voor relaties en samenleving. De beschrijvingen zijn vermakelijk en soms raak als een ongemakkelijk familie-etentje. Tegelijk wordt narcisme vrij hard neergezet, waardoor nuance soms in de garderobe blijft hangen.

Voor wie?

Voor lezers die zichzelf willen wapenen tegen dominante, egocentrische of controlerende mensen. Vooral interessant als je herkenning zoekt en concrete omgangstips prettig vindt.

Sterke punten

• Treffende observaties over aandacht, controle en ego.
• Geeft praktische adviezen om afstand en bescherming te zoeken.
• Sluit goed aan op het bekende kleurensysteem.
• Vermakelijke beschrijvingen maken lastig gedrag herkenbaar.

Zwakke punten

• Narcisme wordt neergezet als niet te genezen.
• De waardering in de aangeleverde informatie is slechts redelijk.
• De behandeling van het onderwerp kan oppervlakkig overkomen.
• De scherpe toon kan uitnodigen tot snel oordelen.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	368
Releasedatum	02 januari 2023
Uitgever	HarperCollins

5. Omringd door leugenaars – Thomas Erikson

Onderscheidende titel: valt op binnen de reeksvermeldingen

Volgens de aangeleverde omschrijving vertellen mensen elkaar bij een eerste ontmoeting al snel meerdere leugens. Erikson pakt die ongemakkelijke gedachte op en vraagt waarom we liegen. Uit beleefdheid, uit angst, uit eigenbelang, of omdat er iets donkerders speelt. Met zijn bekende gedragsmodel zoekt hij naar signalen en patronen. Dat maakt het boek bruikbaar, al schuurt de boodschap over empathie voor leugenaars soms wat vreemd.

Voor wie?

Voor lezers die nieuwsgierig zijn naar liegen in relaties, gesprekken en dagelijkse omgang. Vooral geschikt als je houdt van gedragspatronen en praktische herkenning.

Sterke punten

• Maakt duidelijk waarom kleine en grote leugens verschillen.
• Helpt signalen van oneerlijk gedrag beter herkennen.
• Verbindt liegen met communicatie en zelfbeeld.
• De toon blijft toegankelijk en soms luchtig.
• Geeft handvatten om gedragspatronen scherper te zien.

Zwakke punten

• Ook hier ligt te snel labelen op de loer.
• De boodschap over empathie voor leugenaars wordt dubieus genoemd.
• De kleurencategorieën krijgen kritische kanttekeningen.
• Wie harde bewijsvoering zoekt, kan meer diepgang missen.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	368
Releasedatum	22 oktober 2024
Uitgever	HarperCollins

6. Omringd door tegenslag – Thomas Erikson

Motiverende invalshoek: obstakels omzetten in succes

Hier gaat Erikson minder over lastige anderen en meer over jouw reactie op tegenslag. Een promotie die uitblijft, een relatie die niet lukt, concurrentie die steeds sneller is. Hij gebruikt het vierkleurensysteem als kapstok en draait vervolgens naar doelen, motivatie en kleine stappen. Het boek wil van opgeven een omweg maken, geen eindstation. Dat werkt prettig praktisch, al blijft de gedragsindeling aan de simpele kant.

Voor wie?

Voor lezers die een toegankelijke schop onder de stoel zoeken bij teleurstelling, vastgelopen plannen of uitstelgedrag. Ook geschikt voor fans van Eriksons kleurensysteem.

Sterke punten

• Richt zich concreet op omgaan met tegenslag.
• Helpt doelen opdelen in kleinere stappen.
• Benadrukt persoonlijke verantwoordelijkheid zonder zwaar te worden.
• Het verhaal is helder en makkelijk te volgen.
• De vier gedragstypes geven snelle houvast.

Zwakke punten

• De vier gedragstypes blijven gevoelig voor kritiek.
• De kleurindeling kan te eenvoudig lijken.
• Niet elke tegenslag laat zich oplossen met stappenplannen.
• Lezers die psychologische diepte zoeken, kunnen meer nuance missen.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Omringd door
Originele taal	–
Aantal pagina’s	400
Releasedatum	20 augustus 2024
Uitgever	HarperCollins

7. Wandaden – Thomas Erikson

Hard misdaaddrama: een zaak die oude wonden openrijt

Wandaden is een heel andere Erikson. Tijdens een afterparty na Sint Lucia wordt Sara Leijon verkracht door vier mannen. Rechercheur Nina Mander ziet hoe moeilijk de zaak wordt, ondanks Sara’s aangifte. Ze schakelt gedragswetenschapper Alex King in, die zijn eigen methoden inzet om Sara te helpen. Het boek is zwaar, expliciet en donker. Geen handige kleurentest hier, maar een thriller waarin macht en kwetsbaarheid akelig dicht op de huid zitten.

Voor wie?

Voor thrillerlezers die een zware, confronterende zaak aankunnen. Geschikt als je psychologische spanning zoekt en niet terugdeinst voor expliciet geweld en een pijnlijk onderwerp.

Sterke punten

• Een stevig en confronterend uitgangspunt.
• Alex King brengt gedragskennis de misdaadzaak in.
• De zaak rond Sara Leijon heeft directe emotionele lading.
• De kritische invalshoek op politie en proces geeft spanning.

Zwakke punten

• Het onderwerp is zwaar en expliciet.
• Als thriller wordt het boek in de aangeleverde informatie ook matig genoemd.
• De politie helpt Sara volgens de samenvatting onvoldoende.
• Niet geschikt voor lezers die ontspannende misdaad zoeken.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Alex King-boeken
Originele taal	–
Aantal pagina’s	432
Releasedatum	07 juli 2015
Uitgever	Xl, Uitgeverij

8. Illusies – Thomas Erikson

Diepere catalogustitel: vooral aanwezig in overzichtslijsten

Illusies opent met een spectaculaire executie voor een zaal vol getuigen. Daarna volgen bedreigde invloedrijke Zweden, geraffineerde chantage en een verdwenen familie. Wanneer politiebescherming faalt, wordt gedragspsycholoog Alex King erbij gehaald. Zijn kennis van menselijk gedrag moet helpen, maar de vraag blijft of hij een moordenaar echt kan doorgronden. Het is Eriksons gedragsinteresse in thrillervorm, met meer dreiging dan praktische tips.

Voor wie?

Voor lezers die Eriksons fascinatie voor gedrag eens in een thriller willen zien. Past bij wie houdt van chantage, bedreiging en een gedragspsycholoog in het hart van een zaak.

Sterke punten

• Een sterke start met een executie voor getuigen.
• Alex King gebruikt gedragskennis binnen een dreigende zaak.
• De chantage en verdwenen familie zorgen voor vaart.
• De vraag of een moordenaar te begrijpen is blijft spannend.

Zwakke punten

• De aangeleverde pluspunten verwijzen deels naar gedragstypes, wat minder precies bij de thriller past.
• De methode met kleurcategorieën roept ook hier kritiek op.
• De uitgever is niet bekend in de aangeleverde informatie.
• Minder zichtbaar dan de Omringd door-boeken.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Zweden
Deel van serie	Ja, Alex King-boeken
Originele taal	–
Aantal pagina’s	336
Releasedatum	12 maart 2014
Uitgever	Onbekend

Meer Thomas Erikson boeken?

Je hebt hiermee de belangrijkste titels uit de aangeleverde selectie te pakken. Wil je verder kijken, dan zijn er nog een paar Thomas Erikson-titels die opvallen als extra tip, zonder dat ze hierboven uitgebreid zijn besproken.

• Omringd door slechte bazen. Werkboekachtige titel over lastige bazen en groei.
• De miljardair. Thriller buiten de bekende Omringd door-reeks.
• De uitverkorene. Minder genoemde titel uit zijn oeuvrelijsten.

Vergelijkbare auteurs

Er zijn geen vergelijkbare auteurs aangeleverd, dus ik plak er geen losse namen op. Dat past eigenlijk wel bij Erikson: zijn kracht zit in die directe mix van gedrag, herkenning en soms wat ongemakkelijke eenvoud. Wil je verder in boeken over communicatie en menselijk gedrag, kijk dan ook eens op deze pagina.