10 Midas Dekkers boeken over mens en dier

Wie is Midas Dekkers?

Midas Dekkers, geboren in Haarlem in 1946, is bioloog, schrijver en programmamaker. Hij kijkt naar mensen alsof ze dieren zijn, en naar dieren alsof ze ons allang doorhebben. In Het menselijk tekort, Wat loopt daar? en De kleine verlossing prikt hij met droge humor in onze ijdelheid. Soms lief, soms venijnig, maar bijna altijd raak.

1. Het menselijk tekort – Midas Dekkers

Bekendste boek: opvallend vaak genoemd in recente resultaten

Dekkers zet de mens hier terug op aarde, zonder veel omhaal. Na miljoenen jaren evolutie zijn we nog steeds struikelende, verlangende, twijfelende wezens. En dat is volgens hem geen fout in het systeem, maar de charme ervan. Botox, fitness en de drang naar perfectie krijgen een tik op de vingers. De verlegen jongen, het kind dat valt en het spleetje tussen de tanden komen er beter vanaf. Een vilein, mild en vaak geestig boek over onze gebreken.

Voor wie?

Voor lezers die houden van scherpe non-fictie over menselijk gedrag, evolutie en onze kleine dwaasheden. Ook sterk voor wie graag lacht om zichzelf, maar niet zoekt naar troost in gladde levenslessen.

Sterke punten

• Maakt onvolmaaktheid concreet met herkenbare menselijke voorbeelden.
• De humor is vilein, maar vaak ook verrassend mild.
• Prikt door moderne perfectiedrang rond lichaam en uiterlijk.
• Veel zinnen hebben die typische Dekkers-slag. Kort, raak en net scheef genoeg.
• Geeft verlangen een centrale plek in wat mensen menselijk maakt.

Zwakke punten

• De nadruk op menselijke gebrekkigheid kan wat zwaar voelen.
• Wie een optimistisch mensbeeld zoekt, krijgt hier weinig zachte kussens.
• Het idee dat verlangen veel ellende veroorzaakt, wordt stevig aangezet.
• De toon kan wringen als je Dekkers’ spot niet kunt waarderen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Mens en natuur in brede zin
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	296
Releasedatum	03 oktober 2025
Uitgever	Atlas Contact

2. Wat loopt daar? – Midas Dekkers

Meest besproken: veel aandacht rond ras en menselijke variatie

Dit is Dekkers op gevaarlijk terrein. Hij kijkt naar mensenrassen met de blik van een bioloog, noemt Linnaeus en Blumenbach, en trekt lijnen naar hondenrassen, tijgerrassen en aardappelrassen. Dat schuurt, want zodra het over mensen gaat, wordt elke indeling beladen. Dekkers zoekt de variatie, het absurde en het ongemak op. Niet alles valt meteen soepel op zijn plek, maar het boek is rijk, prikkelend en geschreven met die merkwaardige mengeling van vakkennis en baldadigheid.

Voor wie?

Voor lezers die een uitdagend boek willen over biologie, indelen, variatie en menselijke hokjesdrang. Minder geschikt als je snel afhaakt bij gevoelige onderwerpen die langzaam en precies gelezen moeten worden.

Sterke punten

• Gaat recht op een beladen onderwerp af zonder de biologische laag te vermijden.
• Verbindt menselijke variatie met taxonomie en evolutie.
• Rijk gestoffeerd met verwijzingen naar grote indelers als Linnaeus en Blumenbach.
• Dekkers’ verwondering houdt het boek levendig, ook wanneer het ongemakkelijk wordt.
• De absurditeit van hokjesdenken krijgt veel ruimte.

Zwakke punten

• Het onderwerp vraagt veel aandacht voor nuance.
• Niet altijd meteen duidelijk wat alle rassenwetenschap oplevert.
• De prikkelende toon kan bij dit onderwerp ongemakkelijk uitpakken.
• Sommige lezers zullen de vele zijpaden als doorspekt ervaren.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	4/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Menselijke samenleving en biologische indeling
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	368
Releasedatum	22 oktober 2021
Uitgever	Atlas Contact

3. De kleine verlossing of de lust van ontlasten – Midas Dekkers

Verborgen parel: uniek boek over een alledaags onderwerp

Een boek over poep klinkt als een grap die te lang doorgaat. Bij Dekkers wordt het iets anders. Hij trekt de wc-deur open en vindt daar biologie, milieu, geschiedenis, kunst en schaamte. Waarom praten we eindeloos over koken, maar doen we alsof het eten daarna verdwijnt? De vergelijking met seks, ooit ook weggestopt in vieze woorden en medische termen, werkt verrassend goed. Droog, slim en soms lekker ongemakkelijk.

Voor wie?

Voor lezers met een sterke maag en gevoel voor droge humor. Ideaal als je houdt van non-fictie die een alledaags onderwerp serieus neemt zonder de lol eruit te persen.

Sterke punten

• Maakt van ontlasting een veelzijdig onderwerp, van biologie tot kunst.
• De vergelijking met vroegere schaamte rond seks is scherp gevonden.
• De droge toon voorkomt dat het alleen maar flauw wordt.
• Laat zien hoeveel taal, schaamte en lichaam met elkaar botsen.
• Dekkers gebruikt zijn biologische blik precies op de juiste plek.

Zwakke punten

• Het onderwerp blijft voor sommige lezers ongemakkelijk of te gniffelig.
• Wie vooral over eten wil lezen, krijgt vooral wat daarna komt.
• De niche is smal, ook al maakt Dekkers haar verrassend breed.
• Niet elke lezer zal de wc als cultuurhistorische plek willen bekijken.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Lichaam, wc, cultuurgeschiedenis
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	256
Releasedatum	12 februari 2014
Uitgever	Atlas Contact

4. De vergankelijkheid – Midas Dekkers

Grootste emotionele impact: verval en ouder worden blijven hangen

Nieuw glimt, maar verval heeft bij Dekkers meer ziel. Hij schrijft over ruïnes, rimpels, tandeloze glimlachen en oude gebouwen die vaak worden gesloopt voordat ze mooi kunnen aftakelen. De vraag is simpel en venijnig. Restaureren we uit liefde voor het oude, of uit angst voor de tijd? Dit boek is stiller dan zijn meest baldadige werk, maar niet minder scherp. Het moedigt aan om naar afbrokkelende schoonheid te kijken zonder meteen de verfkwast te pakken.

Voor wie?

Voor lezers die houden van beschouwende non-fictie over ouder worden, tijd en schoonheid. Mooi voor wie niet bang is voor melancholie, maar ook niet zit te wachten op zware ernst.

Sterke punten

• Kijkt liefdevol naar rimpels, ruïnes en andere sporen van tijd.
• Verbindt biologische kennis met alledaagse waarnemingen.
• De vraag rond restauratie en tijdsangst blijft hangen.
• Bevat veel kleine, onverwachte kennisparels.
• Geeft verval een waardigheid die in een jonge, gladde wereld zeldzaam voelt.

Zwakke punten

• De toon is minder uitbundig dan in sommige andere Dekkers-boeken.
• Het onderwerp vraagt zin in nadenken over ouder worden en verlies.
• Wie vooral snelle grappen zoekt, vindt hier meer mijmering.
• De liefde voor verval kan tegen de draad van je eigen smaak ingaan.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Ruïnes, oude gebouwen, ouder wordende lichamen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	256
Releasedatum	15 april 2016
Uitgever	Olympus

5. Lichamelijke Oefening – Midas Dekkers

Dwars boek: sport als moderne mallemolen

Hier trapt Dekkers hard tegen de hometrainer. Sport is volgens hem geen tijdloos gezond ideaal, maar een modern verschijnsel dat opkwam met dienstplicht, lichaamscultuur en de industriële samenleving. Machines nemen ons werk over, waarna wij vrijwillig gaan zweten om spieren te stalen. Zijn sneer naar Homo adidas is typisch Dekkers. Grappig, brutaal en soms zo anti-sport dat je bijna je hardloopschoenen uit schaamte verstopt.

Voor wie?

Voor lezers die van dwarse essays houden en sport graag eens van de andere kant bekijken. Minder geschikt voor wie een evenwichtig handboek over bewegen of gezondheid verwacht.

Sterke punten

• Plaatst moderne sport in een historische en sociale context.
• De link met dienstplicht en lichaamscultuur geeft het boek scherpte.
• Prikt enthousiast in heilige huisjes rond trainen en gezondheid.
• De term Homo adidas vat de toon heerlijk samen.
• Zet aan tot discussie, ook als je het hartgrondig oneens bent.

Zwakke punten

• Het anti-sport standpunt kan sportliefhebbers flink irriteren.
• Niet bedoeld als volledig overzicht van bewegen en gezondheid.
• De polemische toon laat weinig ruimte voor middenwegen.
• Sommige lezers zullen meer analyse willen en minder aanval.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 60/40%
Locatie verhaal	Sportveld, sportschool, moderne samenleving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	352
Releasedatum	22 augustus 2006
Uitgever	Atlas Contact Overig

6. Poes – Midas Dekkers

Kattenliefde: huistijgers bekeken met humor en verwondering

Dekkers heeft nooit geheimzinnig gedaan over zijn liefde voor de poes. In dit korte boek trekt een hele stoet katten voorbij. De krolse kater, de badpoes, de kroegtijger, de knijpkat, de slokop, de troetel, de jaguar en de huistiran. Dat rijtje alleen al spint. Het plezier zit in de blik. Niet zoet, niet alleen schattig, maar nieuwsgierig naar elke pose, drift en eigenaardigheid van het dier dat in huis woont alsof jij er te gast bent.

Voor wie?

Voor kattenliefhebbers die niet alleen aaibaarheid zoeken, maar ook gedrag, taalgrappen en liefdevolle observaties. Een toegankelijke Dekkers voor wie klein wil beginnen.

Sterke punten

• Veel concrete kattengedaanten, van huistiran tot kroegtijger.
• De liefde voor het onderwerp is duidelijk voelbaar.
• Humor en verwondering houden het boek licht.
• Geeft katten een eigenzinnige waardigheid zonder ze te vermenselijken.
• Kort genoeg om in één ontspannen ruk te lezen.

Zwakke punten

• Voor niet-kattenmensen is de aantrekkingskracht beperkter.
• Door de korte omvang blijft het onderwerp compact behandeld.
• Wie harde wetenschap zoekt, krijgt vooral observatie en liefde.
• De vele woordspelingen kunnen voor sommige lezers wat veel zijn.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Huiskamer, café, kattenwereld
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	144
Releasedatum	17 juli 2013
Uitgever	Atlas Contact, Uitgeverij

7. De Larf – Midas Dekkers

Onderscheidend boek: genomineerd en duidelijk zichtbaar in lijsten

Kinderen zijn bij Dekkers geen kleine volwassenen met leuke jasjes aan. Ze leven in een eigen rijk van crèches, scholen, clubs, kinderboeken en kinderboerderijen. Daarna komt de puberteit, met popmuziek en pukkels, als een biologische ontploffing. De larf kijkt naar het kind als natuurverschijnsel en cultuurproduct tegelijk. Dat kan pijnlijk herkenbaar zijn. Zeker voor volwassenen die liever vergeten hoe vreemd hun eigen metamorfose was.

Voor wie?

Voor ouders, opvoeders en nieuwsgierige lezers die kinderen eens met biologische afstand willen bekijken. Niet sentimenteel, wel scherp en vaak ongemakkelijk herkenbaar.

Sterke punten

• Bekijkt kind-zijn als een vorm van metamorfose.
• De puberteit wordt neergezet als een dierlijk en cultureel keerpunt.
• Herkenbare voorbeelden uit kinderwerelden maken het toegankelijk.
• De ironische afstand voorkomt kleffe kinderromantiek.
• Geschikt voor een breed publiek, ondanks de eigenzinnige invalshoek.

Zwakke punten

• De afstandelijke toon kan koud overkomen als je warme opvoedverhalen zoekt.
• Het biologische perspectief op kinderen is niet voor iedere lezer prettig.
• Wie praktische opvoedtips verwacht, zit verkeerd.
• De herkenning kan soms net iets te pijnlijk zijn.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Crèches, scholen, clubs, kinderboerderij
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	288
Releasedatum	05 februari 2010
Uitgever	–

8. Volledige vergunning – Midas Dekkers

Meest verrassende invalshoek: boek over bijzondere cafés

Dekkers werd, zoals hij zelf zegt, onder de bar geboren. Zijn eerste vader had een café in Haarlem, de tweede een in Amsterdam. In Volledige vergunning keert hij terug naar dat bruine universum van stamtafels, barkeepers, kroegtijgers en kleine rituelen. Het café is bij hem geen decor, maar een mensenverblijf. Warm, benauwd, licht aangeschoten en vol regels die niemand opschrijft. Met liefde, weemoed en een biologenblik op drank en gedrag.

Voor wie?

Voor liefhebbers van bruine cafés, Nederlandse stadscultuur en persoonlijke non-fictie. Ook prettig voor lezers die Dekkers graag wat autobiografischer zien dan normaal.

Sterke punten

• Heeft een sterke autobiografische inzet via Haarlem en Amsterdam.
• Beschrijft cafés als kleine sociale ecosystemen.
• Eigenzinnige café-eigenaren en barkeepers krijgen kleur.
• De stamtafelmores zijn herkenbaar en sfeervol neergezet.
• Het hoofdstuk over dieren en drank geeft de biologenblik extra scherpte.

Zwakke punten

• Lezers zonder liefde voor cafés kunnen de sfeer minder voelen.
• De weemoed om het bruine café maakt het soms nostalgisch.
• Er staan schrijnende verhalen in over experimenten uit het verleden.
• Wie vooral natuur en dieren verwacht, krijgt hier veel menselijk kroeggedrag.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Cafés in Nederland, Haarlem en Amsterdam
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	240
Releasedatum	02 oktober 2017
Uitgever	Bas Lubberhuizen

9. De thigmofiel – Midas Dekkers

Kleine ruimte: geborgenheid als onverwacht levensgeluk

Claustrofobie kent iedereen. Dekkers kiest de tegenpool. Thigmofilie is de liefde voor de kleine ruimte, voor wegkruipen, grond onder je voeten en een wereld die even niet alle kanten op tocht. De kat in de kartonnen doos, de kakkerlak in een spleet en de mens in foetushouding onder het dekbed horen opeens bij elkaar. Een klein boek, maar met een absurd prettige gedachte. Soms is verdwijnen niet laf, maar verstandig.

Voor wie?

Voor lezers die houden van korte, speelse essays over mens en dier. Extra raak als je stiekem ook gelukkiger wordt van dekens, hoekjes, wc’s en kartonnen dozen.

Sterke punten

• Vindt een verrassend onderwerp in de behoefte aan geborgenheid.
• Verbindt kat, kakkerlak en mens op een geestige manier.
• De kleine ruimte wordt positief en bijna teder bekeken.
• Kort, licht en filosofisch zonder zwaar te worden.
• Dekkers toont begrip voor vluchtgedrag in een tochtige wereld.

Zwakke punten

• De omvang is beperkt, waardoor het onderwerp niet breed wordt uitgewerkt.
• Het absurde uitgangspunt moet je aanspreken.
• Wie een praktisch boek over angst of ruimte zoekt, vindt dat hier niet.
• De charme zit vooral in de toon, minder in een groot betoog.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Kleine ruimtes, doos, spleet, dekbed, wc
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	128
Releasedatum	06 oktober 2015
Uitgever	Atlas Contact

10. Miauw – Midas Dekkers

Eigenzinnige toon: laconiek, plastisch en soms onnavolgbaar

Miauw is er vooral voor lezers die Dekkers’ stem graag volgen, ook als hij rare bochten neemt. De beschikbare indrukken wijzen op een abrupte, plastische stijl, een laconieke verteltoon en een onstichtelijke insteek. Dat klinkt precies als de schrijver die liever een onverwachte kras zet dan een keurige lijn trekt. Het kan onnavolgbaar worden, maar daar zit ook de charme. Niet gladstrijken, wel opletten.

Voor wie?

Voor trouwe Dekkers-lezers die vallen voor zijn stijl, humor en vreemde sprongen. Minder geschikt als eerste kennismaking, omdat de vertelwijze soms lastig te volgen kan zijn.

Sterke punten

• Heeft een volstrekt eigen, onstichtelijke insteek.
• De plastische stijl geeft het boek een scherp randje.
• De laconieke vertelwijze past goed bij Dekkers’ humor.
• Stijl en onderwerp lijken sterk met elkaar verweven.
• Prettig voor lezers die niet bang zijn voor abrupte wendingen.

Zwakke punten

• De vertelwijze kan soms onnavolgbaar zijn.
• Er is minder duidelijke inhoudelijke houvast beschikbaar dan bij andere titels.
• De abrupte stijl zal niet iedere lezer ontspannen vinden.
• Waarschijnlijk meer een boek voor liefhebbers dan voor beginners.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	–
Releasedatum	–
Uitgever	Atlas Contact, Uitgeverij

Meer Midas Dekkers boeken?

Als je na deze tien nog niet genoeg hebt van Dekkers’ droge blik en biologische dwarsheid, kun je verder met een paar andere titels uit zijn oeuvre. Ze raken aan dezelfde nieuwsgierigheid, maar hebben elk weer een eigen ingang:

• Lief dier (origineel en opvallend onderwerp)
• Poot (toegankelijke stukken met kwinkslagen en weetjes)
• Rood: een bekoring (lezersfavoriet)
• Het edelgedierte (bekende oeuvretitel)

Vergelijkbare auteurs

Dekkers is op zijn best wanneer hij de mens iets te lang aankijkt, tot we weer een dier blijken met gewoontes, schaamte en eigenaardige verlangens. Als je die scherpe, Nederlandse mengeling van natuur, mens en ironie waardeert, kijk dan ook naar Maarten ’t Hart.
Voor meer scherpe en toegankelijke non-fictie kun je hier lezen.