Wie is Alan Gratz?
Alan Gratz, geboren in 1972 in Knoxville, schrijft jeugdromans waarin geschiedenis niet stoffig voelt, maar vlak naast je komt zitten. Zijn bekendste boeken, zoals Vluchteling, De jongen die tien concentratiekampen overleefde en 9/11, volgen jonge mensen op breekpunten in de wereldgeschiedenis. Gratz houdt van vaart, korte hoofdstukken en morele keuzes die niet netjes in een schoolboek passen.
1. Vluchteling – Alan Gratz
Bekendste boek: vaak genoemd en geliefd onder lezers
Verkrijgbaar bij
Drie kinderen, drie tijden, één benauwend gevoel: weg moeten voor het te laat is. Josef vlucht in de jaren dertig uit nazi-Duitsland. Isabel probeert in 1994 Cuba te verlaten op een vlot. Mahmoud zoekt in 2015 met zijn familie een uitweg uit Syrië. De kracht zit in de afwisseling. Telkens als je net ademhaalt, schuift Gratz door naar het volgende kind. Het einde knoopt de lijnen ontroerend aan elkaar, zonder makkelijk te worden.
Voor wie?
Voor lezers vanaf ongeveer 12 jaar die houden van spannende, menselijke verhalen over oorlog, vlucht en familie. Ook sterk voor volwassenen die een toegankelijke jeugdroman zoeken met echte emotionele druk.
Sterke punten
- Drie verhaallijnen geven het verhaal vaart en afwisseling.
- Josef, Isabel en Mahmoud maken het vluchtelingenverhaal concreet en persoonlijk.
- Het actuele onderwerp wordt verbonden met eerdere vluchtgeschiedenissen.
- Het einde komt mooi samen in het heden en raakt zonder te overdrijven.
- De stijl is vlot genoeg voor jongeren, maar niet oppervlakkig.
Zwakke punten
- Door de drie lijnen krijg je per personage minder rust dan in een enkelvoudig verhaal.
- Het snelle tempo laat weinig ruimte om lang stil te staan bij de politieke achtergrond.
- De emotionele opbouw kan voor gevoelige lezers zwaar binnenkomen.
Kenmerken
| Originaliteit | 5/5 |
| Emotionele impact | 5/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 12+ jaar, M/V 45/55% |
| Locatie verhaal | Duitsland, Cuba, Syrië, Amerika en Europa |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 240 |
| Releasedatum | 15 september 2017 |
| Uitgever | Kluitman |
2. De jongen die tien concentratiekampen overleefde – Alan Gratz
Grootste emotionele impact: aangrijpend waargebeurd oorlogsverhaal
Verkrijgbaar bij
Yanek is een Joodse jongen in Polen wanneer zijn leven langzaam wordt afgepakt. Eerst verdwijnt de veiligheid, daarna bijna alles wat menselijk voelt. Hij wordt van kamp naar kamp gebracht, uitgehongerd, mishandeld en telkens weer richting de dood geduwd. Gratz schrijft het sober en strak, waardoor het verhaal des te harder aankomt. Je leest niet alleen over overleven, maar ook over de bijna onbegrijpelijke kracht van een kind dat blijft doorgaan.
Voor wie?
Voor jongeren en volwassenen die een indringend oorlogsverhaal aankunnen. Geschikt voor lezers van verhalen als Haar naam was Sarah en De jongen in de gestreepte pyjama.
Sterke punten
- Yaneks lot trekt je meteen het verhaal in.
- Het waargebeurde karakter geeft elke scène extra gewicht.
- De korte lengte maakt het boek toegankelijk, ondanks de zware inhoud.
- Spanning en verdriet lopen dicht langs elkaar.
- De overlevingsdrang van Yanek blijft lang hangen.
Zwakke punten
- De inhoud is niet gemakkelijk om te lezen.
- De nachtmerrieachtige werkelijkheid kan jonge of gevoelige lezers raken.
- Door de heftige gebeurtenissen is dit geen boek om even luchtig tussendoor te pakken.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 5/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 4/5 |
| Doelgroep | 12+ jaar, M/V 45/55% |
| Locatie verhaal | Polen en concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 130 |
| Releasedatum | 12 november 2013 |
| Uitgever | Kluitman |
3. Projekt 1065 – Alan Gratz
Meest besproken oorlogsboek: indrukwekkend en veel terug te vinden
Verkrijgbaar bij
Michael O’Shaunessy is dertien, Iers en woont in Berlijn. Voor de buitenwereld is hij gewoon lid van de Hitlerjugend. In werkelijkheid spioneert hij samen met zijn ouders. Dat maakt elke vriendschap gevaarlijk en elke jeugdactiviteit dubbelzinnig. Wanneer Michael hoort over Projekt 1065, een geheime missie die de oorlog kan beïnvloeden, moet hij dieper in een wereld kruipen die hij verafschuwt. Een sterke invalshoek, omdat het gevaar niet buiten de deur staat, maar naast hem in de rij.
Voor wie?
Voor lezers die graag oorlogsverhalen lezen met spionage, geheimen en morele spanning. Vooral geschikt als je een andere blik op de Tweede Wereldoorlog zoekt.
Sterke punten
- De combinatie van Hitlerjugend en spionage geeft een frisse invalshoek.
- Michaels fotografische geheugen speelt een duidelijke rol in de missie.
- De Berlijnse setting maakt het gevaar direct en beklemmend.
- Korte hoofdstukken houden het leestempo hoog.
- De vermomming van Michael zorgt voor voortdurende spanning.
Zwakke punten
- Volgens de aangeleverde waardering had er nog meer spanning in gemogen.
- De makkelijke leesbaarheid maakt sommige scènes minder zwaar dan ze hadden kunnen zijn.
- Wie veel Tweede Wereldoorlog-boeken kent, herkent een deel van de omgeving en dreiging.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 12+ jaar, M/V 50/50% |
| Locatie verhaal | Berlijn, Duitsland |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 240 |
| Releasedatum | 15 februari 2017 |
| Uitgever | Kluitman |
4. 9/11 – Alan Gratz
Meest opvallende titel: vaak genoemd in boekoverzichten
Verkrijgbaar bij
Brandon is negen en gaat met zijn vader mee naar de 107e verdieping van het World Trade Center. Dan schudt het gebouw, breekt er brand uit en wordt duidelijk dat een vliegtuig de toren heeft geraakt. Achttien jaar later leeft Reshmina in Afghanistan, tussen oorlog en de droom van vrede. Wanneer ze een gewonde Amerikaanse soldaat helpt, brengt ze haar familie in gevaar. Gratz verbindt twee levens die ver uit elkaar liggen, maar door 11 september toch aan dezelfde draad trekken.
Voor wie?
Voor lezers die een spannend, snel verteld verhaal zoeken over 9/11 en de nasleep ervan. Goed voor jongeren die geschiedenis willen voelen via personages, niet via jaartallen.
Sterke punten
- Het wisselende perspectief tussen Brandon en Reshmina houdt de spanning strak.
- De scènes in het World Trade Center zijn direct en benauwend.
- Afghanistan krijgt een menselijke lijn via Reshmina en haar familie.
- Korte hoofdstukken zorgen voor een krachtig leesritme.
- Het verband tussen verleden en heden wordt helder en aangrijpend.
Zwakke punten
- De grote historische reikwijdte vraagt veel van een jeugdroman.
- Door de voortdurende spanning is er weinig rust tussen de gebeurtenissen.
- Lezers die vooral één doorlopende verhaallijn willen, moeten wennen aan de afwisseling.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 5/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 12+ jaar, M/V 50/50% |
| Locatie verhaal | New York en Afghanistan |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 304 |
| Releasedatum | 09 augustus 2021 |
| Uitgever | Kluitman |
5. D-day – Alan Gratz
Toegankelijke keuze: herkenbare titel voor nieuwe lezers
Verkrijgbaar bij
6 juni 1944. Dee Carpenter zit als zestienjarige Amerikaanse soldaat in een boot richting de Franse kust en weet dat de volgende minuten zijn leven kunnen breken. Ondertussen saboteert Samira achter de vijandelijke linies het Duitse leger, springt James McKay uit een vliegtuig en rent hospik Henry Allen tussen kogels door naar gewonde soldaten. Gratz kiest voor een race tegen de klok. Dat werkt goed, al blijft het beeld van D-Day volgens de aangeleverde kritiek aan de smalle kant.
Voor wie?
Voor jonge lezers die een toegankelijke ingang zoeken tot D-Day. Vooral sterk als je houdt van actie, korte hoofdstukken en meerdere personages in gevaar.
Sterke punten
- De chronologische opbouw maakt een complexe historische dag goed te volgen.
- Dee, Samira, James en Henry geven verschillende blikken op dezelfde strijd.
- Angst, twijfel, moed en loyaliteit krijgen ruimte naast de actie.
- Het korte-hoofdstukkenritme trekt je snel verder.
- De Franse kust en vijandelijke linies zorgen voor direct gevaar.
Zwakke punten
- Het boek geeft volgens de aangeleverde kritiek een eenzijdig beeld van D-Day.
- Op belangrijke punten schiet het door die eenzijdigheid tekort.
- Voor vaste Gratz-lezers kan de aanpak wat verwachtingsvolgend aanvoelen.
Kenmerken
| Originaliteit | 3/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 12+ jaar, M/V 55/45% |
| Locatie verhaal | Franse kust en achter vijandelijke linies in Frankrijk |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 300 |
| Releasedatum | 20 oktober 2019 |
| Uitgever | Kluitman |
6. Pearl Harbor – Alan Gratz
Vriendschap onder vuur: aanval, angst en vooroordelen op Hawaï
Verkrijgbaar bij
Frank en Stanley groeien op Hawaï op, vlak bij marinebasis Pearl Harbor. Hun vaders werken er en het leven lijkt nog zorgeloos. Tijdens een rondleiding op slagschip USS Utah verandert alles. Japanse vliegtuigen duiken op, kogels vliegen rond en bommen vallen. De aanval is al heftig genoeg, maar daarna wordt Stanley als Japans-Amerikaanse jongen ineens met argwaan bekeken. Gratz maakt van de historische ramp ook een verhaal over vriendschap wanneer de wereld mensen veel te snel in kampen duwt.
Voor wie?
Voor lezers vanaf ongeveer 11 of 12 jaar die veel actie willen, maar ook willen lezen over verdeeldheid en vooroordelen. Vooral aantrekkelijk voor jonge geschiedenislezers.
Sterke punten
- De onverwachte aanval op Pearl Harbor wordt met veel vaart neergezet.
- De vriendschap tussen Frank en Stanley geeft het oorlogsgeweld een persoonlijk hart.
- Stanleys Japans-Amerikaanse achtergrond voegt een pijnlijke laag toe.
- De scènes op de USS Utah brengen de dreiging dichtbij.
- Het boek is vlot en toegankelijk geschreven.
Zwakke punten
- Volgens een recensent is dit niet Gratz’ sterkste favoriet.
- De non-stop actie kan lezers die meer stilte zoeken wat overspoelen.
- De aangeleverde waardering noemt vooral jongere lezers als doelgroep.
Kenmerken
| Originaliteit | 3/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 2/5 |
| Doelgroep | 11+ jaar, M/V 55/45% |
| Locatie verhaal | Hawaï, marinebasis Pearl Harbor en slagschip USS Utah |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Engels |
| Aantal pagina’s | 272 |
| Releasedatum | 16 september 2024 |
| Uitgever | Kluitman |
Meer Alan Gratz boeken?
Als je na deze zes nog niet klaar bent met Gratz, zijn er meer titels die de moeite waard zijn. Verwacht opnieuw jonge hoofdpersonen, groot gevaar en keuzes die zwaarder wegen dan ze op het eerste gezicht lijken.
- Twee graden (natuurrampverhaal met meerdere perspectieven)
- De laatste granaat (sterke oorlogsroman)
- Verbied dit boek! (onderscheidende jeugdtitel)
- Oorlogsspelen (minder bekende tip binnen zijn Nederlandse aanbod)
- Erecode (titel met gemengde ontvangst)
Vergelijkbare auteurs
Alan Gratz is op zijn best wanneer hij grote geschiedenis terugbrengt tot één kind dat geen kant op kan, maar toch moet kiezen. Als je die mix van spanning en historische ernst zoekt, kijk dan ook eens naar Marsha Forchuk Skrypuch.
Voor meer boeken in dezelfde hoek kun je ook verder lezen bij boeken over oorlog.
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
