Wie is Anna Enquist?
Anna Enquist, pseudoniem van Christa Widlund-Broer, werd in 1945 in Amsterdam geboren. Ze is dichter, romanschrijver, psycholoog en voormalig concertpianiste. Die combinatie hoor je in haar werk. Muziek, rouw en koppige mensen staan vaak dicht op elkaar. Met Het meesterstuk, Sloop en Het einde van Erna Ankersmit schrijft ze over levens die kraken, maar niet zomaar breken.
- Wie is Anna Enquist?
- 1. Het meesterstuk – Anna Enquist
- 2. Gedichten 1991-2012 – Anna Enquist
- 3. Het einde van Erna Ankersmit – Anna Enquist
- 4. Sloop – Anna Enquist
- 5. De verdovers – Anna Enquist
- 6. Want de avond – Anna Enquist
- 7. Berichten van het front – Anna Enquist
- 8. Grieks voetbal – Anna Enquist
1. Het meesterstuk – Anna Enquist
Meest besproken: Klassieke openingszin springt direct eruit
Met de zin ‘De goudvissen hebben hun jongen opgevreten’ zet Enquist meteen de toon. Dit debuut is een kunstenaars-, familie- en relatieroman rond schilder Johan Steenkamer, een charmante man die schade aanricht alsof het een bijproduct van talent is. De opbouw leunt op Mozarts Don Giovanni, maar de botsingen zijn huiselijk en fel. Ellen, Alma, Oscar en Lisa draaien om Johan heen, elk met eigen wonden. Niet alles blijft even strak staan, maar de rouw en de familiehaat hebben een rauwe kracht.
Voor wie?
Voor lezers die houden van familieromans met kunst, jaloezie, verlies en grote gebaren. Ook interessant als je Enquists begin als romanschrijver wilt leren kennen.
Sterke punten
- De openingszin is meteen raak en zet een wrange familietoon neer.
- De roman gebruikt Don Giovanni als slim onderliggend patroon.
- Het eerste deel rond de expositie en het etentje heeft duidelijke spanning.
- Het rouwproces krijgt een indrukwekkend hoogtepunt.
- Ellen en Lisa geven tegenwicht aan de destructieve charme van Johan.
Zwakke punten
- De vele intriges kunnen soms kluchtig overkomen.
- Niet elk personage krijgt evenveel ademruimte.
- De stijl is volgens sommige lezers minder gelijkmatig dan in later werk.
- De uitwerking van het familiedrama voelt niet overal even overtuigend.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 40/60% |
| Locatie verhaal | Kunstenaarsmilieu, Nederland |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 307 |
| Releasedatum | 01 augustus 1994 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
2. Gedichten 1991-2012 – Anna Enquist
Groot verzamelwerk: Poëzie over tijd, ouders, kinderen en muziek
Deze dikke bundel toont waarom Enquist als dichter zo geliefd werd. Vanaf Soldatenliederen, bekroond met de C. Buddingh’-prijs, schrijft ze over weer, wind, ouders, kinderen, taal, muziek, verdriet en hartstocht. Dat klinkt groot, maar haar beste regels komen vaak uit iets eenvoudigs. Een seizoen schuift voorbij, een kind ontbreekt, muziek vult een kamer. De bundel is goed leesbaar en direct. Soms bijna gevaarlijk direct, want herkenbaarheid kan ook glad worden.
Voor wie?
Voor lezers die poëzie willen zonder mistgordijn. Je krijgt gedichten over rouw, tijd, familie en muziek, vaak helder genoeg om meteen binnen te komen.
Sterke punten
- Bevat werk uit meerdere belangrijke bundels vanaf 1991.
- De seizoenen en het verstrijken van de tijd keren sterk terug.
- Ouders, kinderen en gemis krijgen een directe, herkenbare vorm.
- Muziek is geen versiering, maar een echte onderstroom.
- De vrije toon maakt de poëzie toegankelijk.
Zwakke punten
- De nadruk op herkenbare gevoelens kan de stijl soms naar de achtergrond duwen.
- Niet iedere lezer zal de directe toon even scherp vinden.
- Sommige keuzes kunnen volgens kritiek dicht tegen kitsch aan schuren.
- Met 448 pagina’s is het eerder een boek om in te dwalen dan om snel uit te lezen.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 5/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 2/5 |
| Doelgroep | 25+ jaar, M/V 35/65% |
| Locatie verhaal | – |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 448 |
| Releasedatum | 15 januari 2013 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
3. Het einde van Erna Ankersmit – Anna Enquist
Meest toegankelijk: Natuurlijk geschreven volgens de recensie
Erna Ankersmit, ooit gevierd schrijfster, wil geen thuiszorg en al helemaal geen bemoeienis. Toch laat ze Vronie binnen als die op een donkere middag aanbelt. Uit die halfhartige beleefdheid groeit een vriendschap die langzaam dieper wordt. Enquist volgt Erna’s nukkigheid met veel gevoel voor waardigheid. De wandeltocht langs de muur van Hadrianus haalt verleden, huwelijk en verlies naar boven. Geen roman van harde klappen, wel van kleine verschuivingen die je pas later voelt.
Voor wie?
Voor lezers die graag lezen over ouder worden, zelfstandigheid en onverwachte vriendschap. Geschikt als je Enquist zoekt in haar rustige, heldere vorm.
Sterke punten
- Erna is een eigenzinnig hoofdpersonage met scherpe randen.
- De ontmoeting met Vronie groeit geloofwaardig uit tot verbondenheid.
- De stijl is soepel en natuurlijk, zonder veel omhaal.
- De tocht langs de muur van Hadrianus geeft het verhaal beweging.
- Waardigheid, verlies en afhankelijkheid worden fijnzinnig geraakt.
Zwakke punten
- Wie veel plotwendingen zoekt, krijgt hier weinig vuurwerk.
- Het maatschappijkritische deel overtuigt minder sterk.
- De spionageachtige elementen voelen minder natuurlijk dan de vriendschap.
- Het tempo blijft bewust ingehouden.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 2/5 |
| Doelgroep | 40+ jaar, M/V 35/65% |
| Locatie verhaal | Nederland en Engeland, muur van Hadrianus |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 224 |
| Releasedatum | 12 februari 2026 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
4. Sloop – Anna Enquist
Onderscheidende ontvangst: Gemengd besproken binnen het oeuvre
Componiste Alice Augustus werkt aan een groot orkeststuk voor het Koninklijk Symfonie Orkest. Ze staat op het toppunt van haar kunnen, maar leeft ook met een geheim beroep: onder pseudoniem schrijft ze banale reclamedeuntjes. Daarachter drukken een kille jeugd, oude liefdes en een dringende kinderwens. Sloop gaat over maken en krijgen, over kunst en lichaam, over de klok die niet vriendelijk tikt. De muziekpassages zijn het sterkst. Daar hoor je Enquists oude pianistenoor.
Voor wie?
Voor lezers die graag romans lezen over muziek, kunstenaarschap en de spanning tussen ambitie en privéleven. Vooral sterk voor wie van innerlijke druk houdt.
Sterke punten
- De composities zijn zo beeldend beschreven dat je de muziek bijna hoort.
- Alice’ dubbele werkleven geeft de roman een wrange spanning.
- Kunst, liefde en kinderwens raken elkaar zonder simpel te worden.
- De verhaallijnen zijn helder en makkelijk te volgen.
- Het boek leest vlot door, ondanks het zware onderwerp.
Zwakke punten
- Sommige ontwikkelingen zijn vrij voorspelbaar.
- Over tijd en decor krijg je weinig houvast.
- Niet elke uitwerking pakt even sterk uit.
- Wie weinig heeft met muziek, mist mogelijk een deel van de glans.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 35/65% |
| Locatie verhaal | Muziekwereld, Nederland |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 296 |
| Releasedatum | 14 december 2021 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
5. De verdovers – Anna Enquist
Meest beklemmend: Therapie en anesthesie raken gevaarlijk verstrengeld
Psychotherapeut Drik de Jong probeert na de dood van zijn vrouw weer te werken. Dan komt student psychiatrie Allard Schuurman bij hem in behandeling, een patiënt op wie hij geen grip krijgt. Als Allard overstapt naar anesthesiologie en terechtkomt bij Driks zus Suzan, wordt het persoonlijke ineens gevaarlijk professioneel. Enquist speelt hier met verdoven in meerdere betekenissen: pijn weghalen, gevoelens wegstoppen, trauma’s netjes onder het kleed vegen. Het leest snel, soms bijna als een morele valstrik.
Voor wie?
Voor lezers die houden van psychologische romans met medische spanning, geheimen en wisselende perspectieven. Minder geschikt als je struikelt over vaktermen.
Sterke punten
- De band tussen Drik en Allard blijft ongemakkelijk en spannend.
- Het medische milieu past goed bij de vraag wat je met pijn doet.
- Wisselende perspectieven houden het verhaal in beweging.
- Cliffhangers maken dat je makkelijk doorleest.
- Rouw en discipline worden concreet verbonden aan werk.
Zwakke punten
- De medische termen kunnen de vaart soms afremmen.
- De opzet voelt hier en daar wat schematisch.
- Niet elke verstrengeling tussen de personages voelt even soepel.
- De lichte toon botst soms met de tragische ontwikkelingen.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 40/60% |
| Locatie verhaal | Therapie- en ziekenhuiswereld, Nederland |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 272 |
| Releasedatum | 17 november 2011 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
6. Want de avond – Anna Enquist
Donker vervolg: Een strijkkwartet leeft na een explosie verder
Want de avond is een zelfstandig vervolg op Kwartet. Vier mensen proberen verder te leven na een gijzeling die eindigde met de explosie van hun woonboot, waar ze als strijkkwartet repeteerden. Heleen verandert haar leven rigoureus. Jochem sluit zich op in een zwaar beveiligd atelier. Carolien, die een pink verloor, vlucht naar China, waar Hugo zich op muzikale evenementen stort. Ondertussen nadert het proces tegen crimineel Helleberg. De roman schuift van psychologie naar thriller, en dat schuurt.
Voor wie?
Voor lezers die houden van psychologische nasleep, muziek en dreiging. Handig als je Kwartet kent, maar volgens de gegevens staat de roman op zichzelf.
Sterke punten
- De gijzeling werkt door in lichaam, relaties en gedrag.
- Muziek blijft een helder anker tussen de personages.
- Twee perspectieven houden de opbouw overzichtelijk.
- Carolien en haar vlucht naar China geven het verhaal onrust en afstand.
- Het naderende proces zorgt voor druk op de achtergrond.
Zwakke punten
- De overgang van psychologische roman naar thriller zal niet iedereen bevallen.
- De sadistische overvaller voelt nogal nadrukkelijk aangezet.
- De explosieve afloop kan overkomen als een te zwaar toetje.
- Door weinig verhulling leef je soms minder mee.
- Het einde oogt minder evenwichtig dan de opbouw.
Kenmerken
| Originaliteit | 3/5 |
| Emotionele impact | 4/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 40/60% |
| Locatie verhaal | Nederland en China |
| Deel van serie | Ja, zelfstandig vervolg op Kwartet |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 256 |
| Releasedatum | 19 juni 2018 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
7. Berichten van het front – Anna Enquist
Rouw als jacht: Gedichten zoeken een verloren dochter
In Berichten van het front keert Enquist terug naar een oude, bittere tocht: het losmaken van de dochter uit het eigen leven. In vier reeksen van tien gedichten wordt het ontbrekende kind gezocht in de onderwereld, in witte kou, in natuur en in het spel van de jacht. Het is poëzie die niet om verdriet heen loopt, maar er met stijve kaken op afgaat. De gedichten zijn broos en toegankelijk, al blijft de verwachting bij sommige lezers hoger dan de bundel waarmaakt.
“De Demetercyclus van Enquist raakte me diep. De ik laat de radeloosheid zien van deze godin van de landbouw als zij denkt dat haar dochter dood is.”
Voor wie?
Voor lezers die poëzie over rouw zoeken, helder maar niet zacht. Vooral sterk als je mythologische beelden en natuur naast persoonlijk gemis waardeert.
Sterke punten
- De bundel geeft gemis een duidelijke, bijna jagende vorm.
- De vier reeksen van tien gedichten zorgen voor strakke ordening.
- Onderwereld, hooggebergte, natuur en spel geven rouw verschillende gezichten.
- De vrije verzen blijven toegankelijk.
- De toon is broos, maar niet sentimenteel.
Zwakke punten
- Wie een lichtere bundel zoekt, vindt dit waarschijnlijk zwaar.
- De nadruk op verlies vraagt concentratie en stemming.
- Niet iedere lezer vond de bundel voldoen aan hoge verwachtingen.
- De opzet in cycli kan strak aanvoelen.
Kenmerken
| Originaliteit | 4/5 |
| Emotionele impact | 5/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 3/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 30/70% |
| Locatie verhaal | Onderwereld, hooggebergte, natuur |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 64 |
| Releasedatum | 03 juni 2020 |
| Uitgever | de Arbeiderspers |
8. Grieks voetbal – Anna Enquist
Klein en eigenzinnig: Voetbal, ernst en losse vormen botsen
Grieks voetbal is een klein, wat grillig boek met duidelijk Enquist-handschrift. De aangeleverde gegevens wijzen op korte stukken die niet allemaal dezelfde vorm hebben: gedicht, verhaal en andere tekstsoorten lopen door elkaar. Dat kan eerst voelen als een lade waarin van alles rammelt. Toch zit er samenhang in de ernst, de behoefte aan houvast en de liefde voor voetbal. Enquist toont zich hier persoonlijker en beweeglijker dan in haar grote romans.
Voor wie?
Voor lezers die Enquist al kennen en benieuwd zijn naar kleiner, losser werk. Minder geschikt als je één strak doorlopend verhaal verwacht.
Sterke punten
- Het boek draagt duidelijk Enquists eigen toon.
- De korte stukken krijgen gaandeweg onderlinge samenhang.
- Voetbal wordt verbonden met ernst en persoonlijke blik.
- De afwisseling tussen vormen houdt het boek beweeglijk.
- Het compacte formaat maakt het een bijzondere zijweg in haar oeuvre.
Zwakke punten
- De bundel kan in het begin als een allegaartje voelen.
- De wisseling tussen gedicht, verhaal en andere stukken vraagt soepel meelezen.
- Met 63 pagina’s blijft het eerder een tussendoortje dan een groot werk.
- Er is geen releasedatum aangeleverd.
Kenmerken
| Originaliteit | 3/5 |
| Emotionele impact | 3/5 |
| Moeilijkheidsgraad | 2/5 |
| Doelgroep | 30+ jaar, M/V 45/55% |
| Locatie verhaal | Delft |
| Deel van serie | Nee |
| Originele taal | Nederlands |
| Aantal pagina’s | 63 |
| Releasedatum | – |
| Uitgever | B for books BV |
Meer Anna Enquist boeken?
Als je na deze lijst verder wilt, zijn er nog genoeg goede Anna Enquist boeken om op te pakken. Vooral haar bekendste romans en kleinere publieksfavorieten vullen mooi aan wat je hierboven hebt gelezen.
- Contrapunt (bekendste boek, vaak genoemd en sterk herkenbaar)
- De thuiskomst (goed instapboek, vaak aangeraden)
- Het geheim (populaire favoriet binnen haar oeuvre)
- Kwartet (roman die voorafgaat aan Want de avond)
- De jaknikker (veel besproken leesclubboek)
- De ijsdragers (Boekenweekgeschenk en verborgen parel)
- Een tuin in de winter (aangrijpend boek van herinneringen)
Vergelijkbare auteurs
Enquist is op haar best wanneer ze mensen volgt die zichzelf keurig staande houden terwijl er vanbinnen iets afbrokkelt. Als je die menging van scherpte, gevoeligheid en morele ongemakkelijkheid waardeert, kun je ook kijken naar Thomas Bernhard, Eleanor Catton, Margaret Drabble en Jane Gardam. Meer literaire leestips vind je op deze pagina.
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij
Verkrijgbaar bij







