10 Susan Smit boeken over vrouwenkracht en lef

Wie is Susan Smit?

Susan Smit, geboren in Leiden in 1974, begon als fotomodel en koos daarna voor de literatuur. Sinds haar debuut Heks schrijft ze over natuurreligie, liefde, ouder worden en vrouwen die zich niet zomaar laten breken. In romans als De heks van Limbricht en Tropenbruid maakt ze geschiedenis warmbloedig en dichtbij.

1. De heks van Limbricht – Susan Smit

Bekendste boek: een vrouw blijft staan als iedereen haar wil breken.

Limbricht, eind zeventiende eeuw. Entgen Luijten kent kruiden, zaken en haar eigen wil. Dat maakt haar nuttig voor het dorp, tot een paar ongelukkige voorvallen genoeg zijn om haar van hekserij te beschuldigen. De kasteelheer wil een bekentenis en gebruikt de middelen van de inquisitie. Smit baseert zich op bewaarde processtukken uit 1674 en geeft Entgen iets terug wat vervolging haar probeerde af te nemen: stem, scherpte en waardigheid.

Voor wie?

Voor lezers die houden van historische romans met een echte vrouw in het midden. Ook sterk voor wie nieuwsgierig is naar heksenprocessen, dorpsmacht en de prijs van eigenzinnigheid.

Sterke punten

• Entgen Luijten wordt neergezet als een koppige, slimme vrouw, niet als zielig slachtoffer.
• De bewaarde processtukken geven het verhaal stevige grond onder de voeten.
• De zeventiende eeuw voelt dichtbij, met dorpsroddel, angst en machtsmisbruik.
• De roman leest vlot zonder de gruwel van de vervolging glad te strijken.
• De natuurkennis van Entgen krijgt een tastbare rol in haar dagelijks leven.

Zwakke punten

• Wie weinig heeft met historische heksenvervolging, kan de inzet wat smal vinden.
• De roman leunt sterk op één morele strijd, waardoor de toon soms weinig lucht krijgt.
• De feitelijke basis maakt het verhaal krachtig, maar laat minder ruimte voor speelse omwegen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 25/75%
Locatie verhaal	Limbricht, nabij Sittard, Nederland
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	272
Releasedatum	15 april 2025
Uitgever	Rainbow

2. Tropenbruid – Susan Smit

Opvallende roman: een huwelijk als toegangspoort tot koloniaal bedrog.

Amsterdam, 1907. Weesmeisje Anna wil weg uit haar kleine bestaan en reageert op een advertentie van een ambtenaar in Nederlands-Indië. In Batavia blijkt haar huwelijk met Willem geen romantisch begin, maar een nette gevel voor carrièregedoe, geheime liefdes en familiebanden waar niemand hardop over praat. De warmte, kleuren en verstikkende omgangsvormen van de kolonie kruipen langzaam onder de huid. Dit is een liefdesroman met een schurende rand.

Voor wie?

Voor lezers van historische romans die graag verdwalen in sfeer, maar ook willen voelen dat achter mooie huizen en tropische tuinen iets wringt.

Sterke punten

• Batavia wordt levendig neergezet met hitte, sociale regels en verborgen spanning.
• Anna is geen simpele dromer, maar een vrouw met verlangen, naïviteit en lef.
• Het koloniale decor geeft de liefdesgeschiedenis een ongemakkelijke lading.
• De geheime familieverbanden zorgen voor vaart zodra het verhaal op gang is.
• De sfeer van Nederlands-Indië is mooi en schrijnend tegelijk.

Zwakke punten

• Het verhaal komt langzaam op gang.
• Sommige lezers kunnen de romantische toon te glad vinden voor dit beladen decor.
• Wie vooral harde koloniale analyse zoekt, krijgt hier meer roman dan confrontatie.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 30/70%
Locatie verhaal	Amsterdam en Batavia, Nederlands-Indië
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	240
Releasedatum	18 oktober 2022
Uitgever	Rainbow

3. De tweede helft van je leven – Susan Smit

Toegankelijk boek: ouder worden wordt geen verlies, maar oogsttijd.

Vanaf je veertigste, schrijft Smit, begint geen afbouw, maar een ander hoofdstuk. Ze wil de kramp rond ouder worden loswrikken en kijkt naar liefde, stilte, woede, zusterschap, natuur en het mystieke. De toon is warm en soms uitgesproken spiritueel. Het sterkst is ze wanneer ze ouder worden niet verkoopt als eeuwige jeugdigheid, maar als thuiskomen bij jezelf. Een boek dat eerder uitnodigt tot langzaam lezen dan tot haastig doorbladeren.

Voor wie?

Voor vrouwen vanaf veertig die zoeken naar woorden voor verandering, groei en rust. Ook geschikt voor lezers die spiritualiteit prettig vinden als die persoonlijk en herkenbaar blijft.

Sterke punten

• Ouder worden krijgt een positieve, maar niet vlakke betekenis.
• Liefde, groei, stilte en heilige woede worden verbonden met het dagelijks leven.
• De nadruk op vrouwelijke wijsheid biedt veel herkenning.
• De stijl is inspirerend en persoonlijk zonder afstandelijke toon.
• Het boek nodigt uit om veranderingen minder als verlies te zien.

Zwakke punten

• Niet ideaal om in één ruk uit te lezen.
• De spirituele laag kan voor nuchtere lezers soms te zweverig voelen.
• De belofte van een rijkere tweede levenshelft kan groot aanvoelen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	40+ jaar, M/V 15/85%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	288
Releasedatum	15 oktober 2024
Uitgever	Lebowski

4. De eerste vrouw – Susan Smit

Opvallende titel: liefde, roem en ambitie botsen op het toneel.

Geraldine Ferrar is een operadiva die nooit wilde trouwen. Lou Tellegen is acteur, gokker, charmeur en Nederlander met een bijna gevaarlijk engelengezicht. Samen vormen ze een legendarisch kunstenaarskoppel, maar hun liefde staat vanaf het begin onder hoogspanning. Smit zet hun verhouding tegen een tijd van oorlog, opkomende vrouwenbeweging en de geboorte van film. Het is een roman vol podiumlicht, jaloezie en verdriet achter de coulissen.

Voor wie?

Voor lezers die houden van historische liefdesverhalen over kunstenaars, roem en de schade die ambitie kan aanrichten in een relatie.

Sterke punten

• Geraldine Ferrar en Lou Tellegen krijgen scherpe, theatrale contouren.
• De combinatie van opera, toneel en vroege film geeft de roman vaart.
• De gevoelens van twijfel, angst en hartstocht worden intiem gemaakt.
• De Eerste Wereldoorlog hangt dreigend achter het liefdesverhaal.
• Het slot heeft waardigheid en emotionele kracht.

Zwakke punten

• De taal kan soms doorschieten naar ouderwetse zwijmel.
• Wie niet van grote gebaren houdt, kan de dramatiek wat zwaar vinden.
• De roman vraagt interesse in artiestenlevens en historische glamour.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 30/70%
Locatie verhaal	Europa en internationale operahuizen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	288
Releasedatum	03 oktober 2016
Uitgever	Xl, Uitgeverij

5. De wijsheid van de heks – Susan Smit

Herkenbaar thema: twintig jaar natuurreligie helder en persoonlijk verzameld.

Na ruim twintig jaar op het pad van de heks maakt Smit de balans op. Ze schrijft over natuurwetten, emoties, levensenergie, lichaam, seksualiteit, creativiteit, intuïtie en zorg voor de aarde. Hekserij verschijnt hier niet als rook, maanlicht en geheimzinnig gefluister, maar als vrijzinnige levenshouding zonder profeet of streng handboek. Het begin vraagt even geduld, maar daarna groeit het boek uit tot een brede gids voor bewust leven.

Voor wie?

Voor lezers die serieus nieuwsgierig zijn naar hekserij, natuurreligie en vrouwelijke spiritualiteit. Ook fijn voor wie al iets weet en een persoonlijke samenvatting zoekt.

Sterke punten

• Hekserij wordt laagdrempelig uitgelegd zonder vaste leer of dogma.
• Emoties, energie, lichaam en creativiteit krijgen praktische aandacht.
• De zorg voor aarde en elkaar maakt het boek actueel.
• Er staan krachtige passages in over natuur en vrouwelijke scheppingskracht.
• Ervaren lezers krijgen een ruime samenvatting van Smits pad.

Zwakke punten

• Het begin komt moeizaam op gang.
• Voor absolute beginners kan de hoeveelheid onderwerpen veel zijn.
• Nuchtere lezers kunnen moeite hebben met de spirituele taal.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 20/80%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	352
Releasedatum	31 maart 2022
Uitgever	Lebowski

6. Heks – Susan Smit

Debuut met vonk: van kritische journalist naar ingewijde heks.

Met Heks begon Smits publieke verhaal. Ze beschrijft haar persoonlijke zoektocht naar de oude Europese natuurreligie, inclusief twijfel, vooroordelen en eerste ontdekkingen. Interessant is vooral dat het boek ooit verscheen toen hekserij snel als hype werd weggezet. In de jubileumeditie kijkt Smit terug met zelfspot en een kritische blik. Ze verbindt magie zelfs met de principes van The Secret. Een debuut dat nog altijd haar kern laat zien.

Voor wie?

Voor lezers die willen weten waar Smits fascinatie voor hekserij begon. Vooral geschikt als je persoonlijke groei graag leest via ervaring in plaats van droge uitleg.

Sterke punten

• De persoonlijke zoektocht maakt hekserij menselijk en toegankelijk.
• Smit neemt haar eigen twijfels en vooroordelen mee, wat vertrouwen geeft.
• Het nieuwe voorwoord plaatst haar debuut in een latere ontwikkeling.
• De combinatie van journalistieke blik en spiritualiteit geeft spanning.
• Het boek verklaart veel van haar latere werk rond natuur en magie.

Zwakke punten

• Het begin kan wat stroef voelen.
• Sommige inzichten zijn sterker voor lezers die openstaan voor magie.
• Wie vooral een historisch overzicht zoekt, krijgt een persoonlijker boek dan verwacht.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 20/80%
Locatie verhaal	Nederland en de Europese natuurreligie
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	226
Releasedatum	15 juni 2011
Uitgever	Lebowski

7. Hotel Hartzeer – Susan Smit

Liefdesverdriet als landkaart: troost, humor en harde zelfkennis.

Susan Smit en Marion Pauw weten hoe liefde kan veranderen in een kleine ramp met groot puin. In Hotel Hartzeer gaan ze langs de fases van liefdesverdriet, van eerste kus tot echtscheiding. Ze mengen eigen ervaringen met gesprekken met onder anderen Margriet Sitskoorn, Roos Vonk en Connie Palmen. Het boek is praktisch, maar niet kil. Soms is het alsof iemand naast je op de bank zit met thee, tissues en een pijnlijk rake grap.

Voor wie?

Voor iedereen die liefdesverdriet, relatiegedoe of scheiding probeert te begrijpen. Ook geschikt voor lezers die advies willen, maar allergisch zijn voor betutteling.

Sterke punten

• De fases van liefdesverdriet worden herkenbaar en praktisch behandeld.
• Eigen ervaringen geven het boek warmte en schaamtevrije eerlijkheid.
• Experts als Margriet Sitskoorn en Roos Vonk brengen extra inzicht.
• Humor voorkomt dat het boek alleen zwaar of therapeutisch wordt.
• Het idee van hartzeer als kans op groei blijft troostrijk.

Zwakke punten

• Wie geen liefdesverdriet heeft, zal minder directe noodzaak voelen.
• De combinatie van persoonlijke verhalen en advies vraagt zin in beide vormen.
• Lezers die liever pure literatuur lezen, kunnen de praktische toon minder zoeken.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 25/75%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	352
Releasedatum	13 oktober 2020
Uitgever	Lebowski

8. Wijze vrouwen – Susan Smit

Vrouwen met levenservaring: gesprekken over rouw, natuur en moed.

In hekserij staat de oudere vrouw, de Crone, voor wijsheid. Smit neemt dat serieus en bezoekt vrouwen die iets te vertellen hebben: koningin Noor van Jordanië, Isabel Allende, prinses Irene, Isabella Rossellini, majoor Bosshardt en Jane Goodall. Ze spreekt over kritische geest, verdriet, natuur en inzicht. Het boek heeft iets van een reis langs kamers waar je stil gaat zitten, omdat iemand ouder eindelijk zonder opsmuk praat.

Voor wie?

Voor lezers die graag leren van levensverhalen van oudere vrouwen. Vooral interessant als je spiritualiteit in gewone keuzes, verlies en maatschappelijke betrokkenheid wilt herkennen.

Sterke punten

• De geïnterviewde vrouwen zijn divers en opvallend sterk gekozen.
• Isabel Allende spreekt over verdriet als onderdeel van het bestaan.
• Jane Goodall en prinses Irene verbinden wijsheid met natuur.
• De persoonlijke zoektocht van Smit geeft samenhang aan de ontmoetingen.
• Oudere vrouwen worden neergezet als bron van kracht, niet als bijzaak.

Zwakke punten

• De toon kan soms belerend overkomen.
• Wie geen interesse heeft in spiritualiteit, mist mogelijk aansluiting.
• De gesprekken verschillen van aard, waardoor niet ieder hoofdstuk even hard binnenkomt.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 20/80%
Locatie verhaal	Diverse internationale ontmoetingen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	299
Releasedatum	30 juni 2015
Uitgever	Lebowski

9. Ik sta in wilde schoonheid – Susan Smit

Originele uitgave: poëzie over het vrouwenlichaam als viering en aanklacht.

Deze bundel verzamelt meer dan honderd gedichten over het vrouwenlichaam, geschreven door Nederlandse en Vlaamse dichters die er zelf een bewonen. Smit kiest voor een toon van welkom: kom binnen, hier zijn we onder elkaar. Het lichaam verschijnt jong, oud, verlangend, rouwend, barend, getekend door tijd en toch vol kracht. Als bloemlezing wil het boek bevrijden en aanklagen, maar vooral vieren. Poëzie als tuin, met brandnetels tussen de bloemen.

Voor wie?

Voor lezers die poëzie zoeken over vrouwelijkheid, lichaam, ouder worden en zintuiglijk leven. Minder geschikt als je liever één doorlopend verhaal leest.

Sterke punten

• Meer dan honderd gedichten geven veel stemmen en lichaamservaringen ruimte.
• De keuze voor Nederlandse en Vlaamse dichters houdt de bundel dichtbij.
• Het vrouwenlichaam wordt niet smal of netjes gemaakt.
• De bundel beweegt tussen vieren, aanklagen, rouwen en verlangen.
• De samenstelling heeft een duidelijke focus voor en door vrouwen.

Zwakke punten

• Niet iedere lezer zal door de inhoud geraakt worden.
• Een bloemlezing mist de spanningsboog van een roman.
• Wie weinig met poëzie heeft, kan de vorm afstandelijk vinden.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 15/85%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	208
Releasedatum	14 oktober 2025
Uitgever	Lebowski

10. Heksenmonument – Susan Smit

Pamflet met urgentie: eerherstel voor slachtoffers van heksenjachten.

Heksenmonument is klein van omvang, maar groot in inzet. Het pamflet steunt een Nationaal Heksenmonument en vraagt eerherstel voor de tienduizenden mensen, vooral vrouwen, die werden veroordeeld, gemarteld en geëxecuteerd. Smit en andere bijdragers kijken niet alleen terug. Ze maken duidelijk hoe vervolging doorwerkt in beelden van vrouwen nu. Het boek is geen lange studie, eerder een vuist op tafel, gevolgd door een open hand.

“Een hoopvolle richtingaanwijzer naar een wereldbeeld waarbij we als mens weer leren als soort tussen de soorten te bestaan, met eerbied voor en kennis van de natuur en voor waarden die vaak worden gezien als vrouwelijk: het zoekende, intuïtieve, kwetsbare element in elke mens.”

Voor wie?

Voor lezers die interesse hebben in heksenvervolging, vrouwenrechten en collectieve herinnering. Vooral sterk als je een kort, duidelijk pamflet zoekt met maatschappelijke inzet.

Sterke punten

• Het pleidooi voor eerherstel is helder en concreet.
• De link tussen historische vervolging en beelden van vrouwen nu geeft gewicht.
• De steun voor een Nationaal Heksenmonument maakt het boek actiegericht.
• Weinig bekende details van heksenjachten krijgen aandacht.
• De bijdragen van meerdere schrijvers verbreden het perspectief.

Zwakke punten

• Met 112 pagina’s blijft het bewust compact.
• Wie een uitgebreide geschiedenis van heksenjachten zoekt, heeft meer nodig.
• De pamfletvorm laat minder ruimte voor nuance dan een breed opgezet non-fictieboek.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 20/80%
Locatie verhaal	Nederland en Europa
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	112
Releasedatum	31 mei 2023
Uitgever	Lebowski

Meer Susan Smit boeken?

Ben je na deze tien nog niet klaar met Smit, dan liggen er nog een paar titels voor je klaar die een andere hoek van haar werk raken. Denk aan romans, kleinere vermeldingen en titels die vooral opvallen door hun naam of sfeer.

• En dan de liefde (toegankelijke roman)
• Gisele (onderscheidende titel)
• La vida es bella (verborgen parel)
• Het boek der illusies (nichetitel)

Vergelijkbare auteurs

Wat Smit eigen maakt, is haar mengsel van historische verbeelding, vrouwelijke ervaring en spirituele nieuwsgierigheid. Wil je verder lezen in verwante sferen, kijk dan ook naar Benoïte Groult, Katherine May, Erwin Mortier of Ian McEwan.
Voor meer romans met historische spanning en literaire aandacht kun je ook hier lezen.