8 Jitske Kramer boeken over tribes en verandering

Wie is Jitske Kramer?

Jitske Kramer (1973) is antropoloog, spreker, trainer en bestsellerauteur. Ze kijkt naar organisaties alsof het dorpen zijn, vol rituelen, macht, stilte en botsende belangen. Met Deep Democracy, De Corporate Tribe en Tricky tijden maakte ze cultuurverandering tastbaar. Geen gladde managementpraat, maar veldwerk in vergaderzalen, teams en tijden waarin niemand precies weet waar de uitgang zit.

1. Tricky tijden – Jitske Kramer

Meest besproken: nieuw boek dat overal terugkomt

In Tricky tijden kijkt Kramer naar periodes waarin de oude orde kraakt en de nieuwe nog niet bestaat. Denk aan crises, verwarring, valse zekerheden en leiders die doen alsof ze de route al kennen. Ze gebruikt antropologie om te begrijpen waarom mensen zich vastklampen, afhaken of juist in beweging komen. Het boek is groot van opzet en rijk aan observaties. Verwacht geen stappenplan. Wel een helder hoofd in een kamer vol mist.

Voor wie?

Voor lezers die willen begrijpen waarom verandering zo rommelig voelt. Vooral sterk voor leiders, adviseurs en denkers die crisis niet willen wegpoetsen, maar beter willen lezen.

Sterke punten

• Geeft taal aan de verwarring van grote maatschappelijke en organisatorische veranderingen.
• Verbindt antropologische inzichten met herkenbare reacties zoals schuilen achter schijnzekerheid.
• Rijk en leerzaam geschreven, met ruimte voor twijfel en hoop.
• Maakt duidelijk waarom transitie vaak voelt als verdwalen zonder dat alles verloren is.
• Genomineerd voor Managementboek van het Jaar en OOA boek van het jaar 2025.

Zwakke punten

• Wie snelle antwoorden zoekt op hoe de toekomst eruitziet, blijft bewust met lege handen staan.
• Het is geen praktisch handboek met invuloefeningen of kant-en-klare routes.
• Door de brede blik vraagt het boek aandacht en tijd.
• De hoopvolle toon neemt niet weg dat de vragen soms groot en oncomfortabel blijven.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	4/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Organisaties en samenleving in turbulente tijden
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	416
Releasedatum	28 maart 2024
Uitgever	Boom

2. Deep Democracy – Jitske Kramer

Bekendste boek: al jaren bestseller en klassieker

Een team zegt ja, maar doet nee. Iedereen herkent dat kleine toneelstukje. In Deep Democracy onderzoekt Kramer hoe je besluiten neemt zonder de minderheid stil onder het tapijt te schuiven. De Lewis-methode ontstond na de apartheid in het Zuid-Afrikaanse bedrijfsleven en draait om conflict, verschil en moedige gesprekken. Kramer mengt theorie, ervaringen en praktische aanpak. Daardoor voelt het boek minder als een vergadertruc en meer als een serieuze oefening in luisteren.

Voor wie?

Voor teamleiders, coaches en begeleiders die vastlopen op schijnbare overeenstemming. Ook goed voor lezers die conflicten niet willen dempen, maar beter willen gebruiken.

Sterke punten

• Maakt zichtbaar waarom een meerderheidsbesluit vaak toch weerstand oproept.
• Geeft een helder kader om de wijsheid van de minderheid mee te nemen.
• Verbindt organisatieverandering met een scherpe antropologische blik.
• Praktisch zonder plat te worden, met aandacht voor conflict en loyaliteit.
• Rijk aan verhalen, theorie en eigen ervaringen.

Zwakke punten

• Minder geschikt als je een traditioneel managementboek met korte schema’s verwacht.
• De methode vraagt oefening en moedige begeleiding.
• Het onderwerp kan confronterend zijn voor teams die conflict liever vermijden.
• Lezers die vooral snelle besluitvorming willen, kunnen het proces intens vinden.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Teams, vergaderingen en organisaties
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	168
Releasedatum	14 november 2019
Uitgever	Management Impact

3. De corporate tribe – Danielle Braun en Jitske Kramer

Sterkste reputatie: Managementboek van het Jaar

De corporate tribe won Managementboek van het Jaar 2016, en je snapt snel waarom. Braun en Kramer kijken naar boardrooms, leiders en afdelingen zoals antropologen naar stammen kijken. In zo’n dertig verhalen reizen ze langs vreemde volkeren en keren dan terug naar de kantoortuin. Dat levert een frisse schok op. Ineens lijken rituelen, status, macht en roddel bij de koffieautomaat minder toevallig. Het boek is mooi gemaakt en stevig praktisch.

"Niets heeft mij als schrijver en journalist meer geholpen dan mijn studie antropologie. Ik kan geen gebied bedenken dat niet baat zou hebben bij inzichten uit de antropologie."

Voor wie?

Voor leidinggevenden, adviseurs en nieuwsgierige professionals die hun organisatie met nieuwe ogen willen bekijken. Vooral sterk als je houdt van verhalen die praktische inzichten opleveren.

Sterke punten

• Vertaalt antropologische verwondering naar herkenbare organisatieproblemen.
• Bevat ongeveer dertig tastbare verhalen die blijven hangen.
• Biedt denkwijzen, tips en verandermodellen voor organiseren en leiden.
• De foto’s en vormgeving geven het boek extra karakter.
• Maakt cultuur minder vaag door rituelen, leiderschap en groepsgedrag concreet te maken.

Zwakke punten

• De exotische invalshoek kan in het begin wennen zijn.
• Het boek brengt je bewust prettig in de war, en dat is niet voor iedere lezer comfortabel.
• Wie een strak stappenplan zoekt, krijgt eerst veel verhalen en omwegen.
• De vergelijking tussen stammen en organisaties vraagt bereidheid om mee te denken.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Organisaties, boardrooms en reisverhalen langs gemeenschappen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	340
Releasedatum	15 april 2015
Uitgever	Boom uitgevers Amsterdam

4. Jam Cultures – Jitske Kramer

Meest actuele thema: inclusie, meepraten en meebeslissen

Jam Cultures gaat over inclusie zonder feestelijke confetti. Meedoen klinkt mooi, maar wie beslist eigenlijk wat normaal is? Wie past zich aan wie aan? En wat gebeurt er als organisatieculturen botsen? Kramer schrijft over diversiteit, macht, cocreatie en uitsluiting. De stijl is helder en vaak scherp. Soms voelt het meer als een naslagwerk dan als een meeslepende reis, maar de vragen zijn precies de vragen die in veel teams onder tafel liggen te trappelen.

Voor wie?

Voor lezers die diversiteit en inclusie serieus willen nemen, voorbij mooie woorden. Geschikt voor HR, leiders, trainers en iedereen die merkt dat samen werken niet vanzelf samen horen betekent.

Sterke punten

• Raakt aan concrete spanningen rond macht, aanpassen en uitsluiting.
• Schrijft luchtig over onderwerpen die snel zwaar of defensief worden.
• Zet aan tot nadenken over wie mag meepraten en meebeslissen.
• De hoofdstukken hebben heldere betogen met antropologische verdieping.
• De verhalen en observaties zijn vaak raak en herkenbaar.

Zwakke punten

• De toon blijft ondanks de luchtige stijl vooral serieus.
• Wie vooral veel verhalende lessen verwacht, kan het soms droog vinden.
• Het boek voelt op momenten meer als naslagwerk dan als doorlopend verhaal.
• De titel dekt de inhoud niet volledig, waardoor je iets speelsers kunt verwachten.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	28+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Organisaties en samenwerkingen met verschillende culturen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	304
Releasedatum	20 juni 2019
Uitgever	Management Impact

5. Wow! Wat een verschil – Jitske Kramer

Meest originele insteek: inspiratie uit verschillen

In Wow! Wat een verschil draait alles om de spanning tussen eigenheid en gezamenlijkheid. Een team heeft regels nodig, maar mensen willen niet in dezelfde mal gedrukt worden. Kramer schrijft over inclusieve cultuur, waarin talenten zichtbaar worden en verschillen niet alleen gedoogd, maar benut worden. Het boek geeft inspiratie en tips om wij-zij-denken te verminderen en cocreatie sterker te maken. Praktisch, positief en soms opvallend actueel voor een boek uit 2014.

Voor wie?

Voor teamleiders en professionals die diversiteit willen omzetten in samenwerking. Vooral fijn als je zoekt naar een toegankelijke ingang zonder meteen een dik theoretisch boek te pakken.

Sterke punten

• Maakt de balans tussen jezelf zijn en samen één richting kiezen heel concreet.
• Biedt ingrediënten om spanning tussen tegenstellingen beter te hanteren.
• Laat zien hoe verschillen innovatie en betere samenwerking kunnen voeden.
• Geeft tips om talenten beter te benutten en wij-zij-denken te verminderen.
• Benadrukt gelijkwaardig meedoen zonder verschillen glad te strijken.

Zwakke punten

• De focus ligt sterk op organisaties, waardoor privévoorbeelden minder ruimte krijgen.
• Lezers die harde onderzoeksdetails zoeken, krijgen vooral inspiratie en praktische richting.
• De toon is positief, waardoor de taaiheid van conflicten soms minder zwaar voelt.
• Het boek is compacter dan latere titels en gaat daardoor minder breed de diepte in.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Teams en organisaties
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	180
Releasedatum	31 maart 2014
Uitgever	Uitgeverij Thema

6. Werk heeft het gebouw verlaten – Jitske Kramer

Verborgen parel: wel genoemd, maar weinig besproken

Kramer schreef Werk heeft het gebouw verlaten tijdens de tweede lockdown van 2020. De kantoordeur was dicht, het werkritme kapot, en iedereen deed alsof online vergaderen vanzelf cultuur kon dragen. Kramer noemt corona een collectieve cultuurshock en vraagt wat er met leiding, verbinding, trots en rituelen gebeurt als collega’s elkaar maanden digitaal zien. Het boek is hoopvol en los geschreven. Niet zwaar op cijfers, wel scherp in het benoemen van wat we kwijtraakten.

Voor wie?

Voor lezers die willen begrijpen wat hybride en digitaal werken met cultuur doet. Sterk voor leidinggevenden die meer zoeken dan houtje-touwtje-online-kantoortje spelen.

Sterke punten

• Geeft houvast in de verwarring van lockdowns, thuiswerken en afstand.
• Verbindt antropologie met concrete vragen over rituelen, trots en teamgevoel.
• De losse stijl maakt een zwaar moment verrassend leesbaar.
• Bemoedigend zonder te doen alsof alles makkelijk op te lossen is.
• Biedt waardevolle perspectieven en concrete antwoorden voor organisaties.

Zwakke punten

• Er staan weinig harde feiten tegenover de observaties en ervaringen.
• De coronacontext maakt het boek sterk tijdgebonden.
• Lezers die vooral technische oplossingen voor thuiswerken zoeken, zitten hier niet goed.
• De hoopvolle toon kan mild voelen voor wie diepe schade door de crisis herkent.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Thuiswerkplekken, digitale teams en organisaties tijdens corona
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	216
Releasedatum	30 november 2020
Uitgever	Boom

7. Normaal is anders! – Jitske Kramer

Scherpe basis: culturele verschillen kunnen teams maken of breken

Normaal is anders! is een vroege Kramer over multicultureel samenwerken. Ze richt zich op de leider die merkt dat verschil energie geeft, maar ook onzekerheid oproept. Hoe stuur je een team waarin gewoontes, verwachtingen en machtsbalansen niet vanzelf gelijk lopen? Kramer biedt een helder model voor teamdynamiek en een cultuur waarin vertrouwen, participatie en loyaliteit kunnen groeien. Het boek is praktisch, maar schuurt precies waar diversiteit meer blijkt dan een vrolijk kleurenpalet.

Voor wie?

Voor leidinggevenden in cultureel diverse teams. Ook geschikt voor lezers die een compacte, praktische basis zoeken over teamcultuur, vertrouwen en het sturen van verschillen.

Sterke punten

• Biedt een helder model om dynamiek in diverse teams te sturen.
• Laat zien hoe verschillen creativiteit kunnen laten bloeien.
• Benadrukt vertrouwen, participatie en teamloyaliteit als basis voor sterk teamwerk.
• Geeft een antropologische blik op alledaagse samenwerking.
• Maakt zichtbaar dat prettig samenwerken vraagt om bewuste cultuurvorming.

Zwakke punten

• Het onderwerp kan spannend worden zodra machtsbalansen gaan schuiven.
• Verschillen zorgen niet alleen voor creativiteit, maar ook voor onzekerheid.
• De focus ligt duidelijk op leiders en teams, minder op bredere maatschappelijke vragen.
• Als vroege titel voelt het smaller dan sommige latere boeken van Kramer.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Multiculturele teams en werkomgevingen
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	208
Releasedatum	23 juni 2009
Uitgever	Business Contact

8. Voodoo. Op reis naar jezelf via eeuwenoude rituelen – Jitske Kramer

Meest persoonlijk: Togo, rituelen en de moed om vreemd te kijken

In Voodoo reist Kramer naar Togo, op uitnodiging van een voodoo priester. Ze ondergaat ceremonies, danst op het ritme van de goden en wast zich naakt in een heilig bos. Dat klinkt sensationeel, maar het boek zoekt iets anders. Wat gebeurt er als je je vooroordelen even parkeert? Kun je bang zijn voor iets waarin je niet gelooft? Kramer schrijft persoonlijk, soms zoekend en geïrriteerd, maar juist daardoor komt de reis dichtbij.

Voor wie?

Voor lezers die Kramer buiten de vergaderzaal willen volgen. Ideaal als je houdt van reis, ritueel, persoonlijke zoektocht en antropologie met modder aan de schoenen.

Sterke punten

• Neemt je concreet mee naar Togo en eeuwenoude voodoo ceremonies.
• Doorbreekt het duistere clichébeeld rond voodoo met nieuwsgierige blik.
• Stelt sterke vragen over geloof, angst en overgave aan het onbekende.
• De persoonlijke toon roept verwondering, vreugde en ontroering op.
• Maakt voelbaar hoe vreemd vertrouwd kan worden, en vertrouwd vreemd.

Zwakke punten

• De persoonlijke zoektocht is minder afstandelijk dan sommige lezers verwachten.
• De reis bevat ook irritatie, waardoor het niet altijd een glad of rustig verhaal is.
• Wie vooral organisatieadvies zoekt, vindt hier een heel andere Kramer.
• De rituelen vragen openheid voor een wereld die ver van het alledaagse werkleven staat.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Togo en het heilige bos
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	213
Releasedatum	19 november 2019
Uitgever	Management Impact

Meer Jitske Kramer boeken?

Als je verder wilt lezen, is er nog een titel die vaak naast haar bekendste werk opduikt. Zie dit vooral als extra tip voor later, wanneer je na De Corporate Tribe nog langer wilt blijven nadenken over sterke groepen en cultuur.

• Building Tribes (populair vervolg dat vaak naast De Corporate Tribe wordt genoemd)

Vergelijkbare auteurs

Er zijn geen vergelijkbare auteurs aangeleverd, maar Kramer zelf geeft al genoeg te ontdekken. Haar kracht zit in die dubbele blik. Ze ziet de vergaderkamer én het kampvuur, het beleidsplan én het ritueel eronder. Wil je breder lezen over boeken rond leiderschap, cultuur en organiseren, kijk dan ook eens op deze pagina.