10 Bert Wagendorp boeken over vriendschap en tijd

Wie is Bert Wagendorp?

Bert Wagendorp, geboren in 1956 in Groenlo, schrijft met de blik van een journalist en het hart van een verhalenverteller. Hij werkte sinds 1988 voor de Volkskrant en volgde jarenlang de Tour de France. Zijn doorbraak kwam met Ventoux, later verfilmd. Ook de historische Abel Sikkink-reeks, met Phoenix, Kalle en Paris, past bij zijn liefde voor geschiedenis, sport, vriendschap en oude schuld.

1. Ventoux – Bert Wagendorp

Bekendste boek: doorbraakroman over vriendschap en schuld

Op 25 juni 1982 verongelukt de jonge dichter Peter Seegers op de Mont Ventoux. Dertig jaar later keren zijn vrienden terug naar de Provence. Bart, André, Joost, David en Laura dragen allemaal hun eigen puinhoop mee. Een cokeverleden, een fraudebeschuldiging, een verdwenen liefde. Wagendorp schrijft toegankelijk en vaak geestig, maar onder die luchtigheid schuurt iets pijnlijks. Wat gebeurde er toen echt? En hoe lang kun je doen alsof tijd alles oplost?

Voor wie?

Voor lezers die houden van romans over vriendschap, wielrennen, ouder worden en oude geheimen. Ook fijn voor wie literaire verhalen zoekt zonder zware taal.

Sterke punten

• De vriendschap tussen de mannen voelt warm, rommelig en geloofwaardig.
• De Mont Ventoux krijgt de rol van stille tegenstander.
• Barts gevoelens worden helder en raak beschreven.
• Humor en verdriet lopen natuurlijk door elkaar.
• De toegankelijke stijl houdt vaart in het verhaal.

Zwakke punten

• De stijl kan soms wat hakkerig aanvoelen.
• Enkele gebeurtenissen vragen behoorlijk wat geloof van de lezer.
• De filosofische vragen rond tijd en schuld zijn niet voor iedereen even soepel.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 60/40%
Locatie verhaal	Mont Ventoux en Provence, Frankrijk
Deel van serie	Ja, Ventoux-reeks
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	287
Releasedatum	22 mei 2013
Uitgever	Rubinstein Publishing Bv

2. Ferrara – Bert Wagendorp

Toegankelijk boek: duikt vaak op in algemene overzichten

In dit vervolg op Ventoux zijn Bart, Joost, David en André vijf jaar ouder, maar niet per se wijzer. Ferrara, de fietsstad in Noord-Italië, lijkt een plek voor nieuw begin. Toch wringt het meteen. Barts dochter Anna neemt een besluit dat hem raakt, een oude vishut in de Podelta blijkt meer dan decor, en onsterfelijkheid klinkt vooral als iets waar mensen zich aan vastklampen als ze bang zijn. Humor blijft hier een reddingsboei, soms een lekke.

Voor wie?

Voor lezers die na Ventoux willen weten hoe het verdergaat met deze vriendengroep. Vooral sterk als je houdt van generatieportretten, vaderschap en Italiaanse sfeer.

Sterke punten

• Ferrara en de Podelta geven het verhaal een eigen kleur.
• Het portret van vijftigers voelt scherp en soms pijnlijk herkenbaar.
• De band tussen vader en dochter krijgt veel warmte.
• De humor voorkomt dat het drama zwaar op de maag ligt.
• De slotregels behoren tot het mooiste proza uit het boek.

Zwakke punten

• De verhaallijn rond corruptie en vendetta blijft minder sterk uitgewerkt.
• Een bepaalde wending voelt wat geforceerd.
• De bijrol van het Italiaanse vissertje kan te dik aangezet overkomen.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	40+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Ferrara en Podelta, Italië
Deel van serie	Ja, vervolg op Ventoux
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	300
Releasedatum	02 mei 2019
Uitgever	Uitgeverij Pluim

3. Phoenix – Bert Wagendorp

Meest besproken: historische roman met opvallend veel aandacht

Winterswijk, 1847. De achtjarige Abel Sikkink vertrekt met zijn familie naar Amerika, maar het schip Phoenix vergaat. Abel overleeft als enige. Hij groeit op in Wisconsin en trekt later naar New York, waar zijn vriend Kalle fotograaf wordt. Daar kruist hij figuren als Walt Whitman, Ada Clare, Gordon Bennett en John Brown. Deel één van de Abel Sikkink-trilogie is een roman over emigratie, verlies, vriendschap en een jongen die zijn hele leven blijft luisteren naar het kraken van dat ene schip.

Voor wie?

Voor lezers van historische romans met vaart, echte gebeurtenissen en grote persoonlijke inzet. Ook aantrekkelijk voor wie negentiende-eeuws Amerika wil voelen zonder droge geschiedenisles.

Sterke punten

• De scheepsramp geeft Abel meteen een aangrijpende wond mee.
• Historische figuren worden soepel in het verhaal gevlochten.
• De vriendschap met Kalle vormt een stevige motor.
• Feit en fictie lopen bijna ongemerkt in elkaar over.
• Tragedie krijgt lucht door Wagendorps lichte toon.

Zwakke punten

• Sommige lezers kunnen de verbeelding wat beperkt vinden.
• De historische werkelijkheid stuurt het verhaal soms sterker dan de romanfiguren.
• De zoektocht naar schuld en waarheid vraagt geduld.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Winterswijk, Wisconsin en New York
Deel van serie	Ja, De memoires van Abel Sikkink deel 1
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	400
Releasedatum	22 februari 2022
Uitgever	Uitgeverij Pluim

4. De memoires van Abel Sikkink 2 – Bert Wagendorp

Geliefd vervolg: vaak genoemd binnen Abel Sikkink-reeks

In deel twee, Kalle, is de Amerikaanse Burgeroorlog losgebarsten. Abel en zijn beste vriend trekken met een fotowagen door het Westen om de gruwel van het front vast te leggen in krantenverhalen en foto’s. Cairo, Illinois, wordt het vertrekpunt van een onrustige tocht. Ondertussen blijft de ramp met de Phoenix als een splinter onder Abels huid zitten. Het mogelijke lot van zijn broertje Antonie maakt alles nog raadselachtiger. Dit deel ruikt naar modder, kruitdamp en donkere kamer.

Voor wie?

Voor lezers die Phoenix hebben gelezen en meer willen van Abel, Kalle en het Amerika in oorlog. Geschikt voor wie historische spanning en journalistieke nieuwsgierigheid waardeert.

Sterke punten

• De fotowagen geeft de oorlog een tastbare, bijna beeldende kracht.
• De picturale stijl maakt scènes helder en levendig.
• De Amerikaanse Burgeroorlog vormt een rijke en dreigende achtergrond.
• Abels zoektocht naar zijn broertje houdt spanning in het verhaal.
• Walt Whitman en James Gordon Bennett keren natuurlijk terug.

Zwakke punten

• Er zijn geen duidelijke zwakke punten in de aangeleverde gegevens genoemd.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Cairo, Illinois, New York en het Amerikaanse Westen
Deel van serie	Ja, De memoires van Abel Sikkink deel 2
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	400
Releasedatum	25 april 2023
Uitgever	Uitgeverij Pluim

5. De memoires van Abel Sikkink: Paris – Bert Wagendorp

Sterke seriefinale: opvallend aanwezig in boekoverzichten

Parijs, 1867. Abel werkt als correspondent voor de New York Herald en stapt een stad binnen vol theaters, cafés, restaurants en wereldse drukte. Dan breekt de Frans-Duitse oorlog uit. Samen met Kalle zit hij vast in een stad van bommen en honger. Daarna volgt La Commune, de opstand van de Parijse burgers. Onder invloed van Louise Michel schuiven Abels ideeën langzaam op. Kan hij nog schrijven voor een conservatieve krant? Deel drie is groot, rumoerig en soms net zo vol als Parijs zelf.

Voor wie?

Voor lezers die de Abel Sikkink-reeks willen afronden en houden van Parijs, politieke onrust en historische details. Minder geschikt als je vooral Abels persoonlijke verhaal zoekt.

Sterke punten

• Parijs komt sfeervol naar voren, van Wereldtentoonstelling tot sloppenwijk.
• De Frans-Duitse oorlog en La Commune geven het verhaal flinke druk.
• Louise Michel brengt ideologische spanning in Abels ontwikkeling.
• De voetnoten en boekenlijst versterken het historische karakter.
• De opening trekt meteen de stad en haar energie binnen.

Zwakke punten

• Volgens sommige lezers minder sterk dan de eerdere delen.
• De balans tussen Abels leven en de grote geschiedenis wankelt soms.
• De hoeveelheid historische feiten kan het persoonlijke drama naar achteren duwen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 55/45%
Locatie verhaal	Parijs en Abels geboortestreek
Deel van serie	Ja, De memoires van Abel Sikkink deel 3
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	384
Releasedatum	12 november 2024
Uitgever	Uitgeverij Pluim

6. De proloog – Bert Wagendorp

Verborgen parel: vroege titel die steeds blijft terugkomen

De favoriet voor de proloog van de Tour de France ligt wakker. Naast hem slaapt Van Sprundel, de Brabantse meesterknecht. In zijn hoofd maalt angst, ambitie en de harde waarheid van het peloton. Wagendorp trekt de lezer het wielrennen in zonder romantische mist. De sport is mooi, maar ook genadeloos. Deze korte roman hoort bij het klassieke Nederlandse trio van wielerliteratuur, samen met werk van Tim Krabbé en Peter Winnen. Klein van omvang, scherp van adem.

“Virtuoos, ontluisterend en erg grappig.”

Voor wie?

Voor wielerliefhebbers en lezers die graag in het hoofd van een sporter kruipen. Ook sterk voor wie korte, felle romans waardeert.

Sterke punten

• De slapeloze nacht voor de Tour-proloog is een krachtig vertrekpunt.
• De harde binnenkant van het wielrennen wordt indringend voelbaar.
• De toon is grappig zonder de sport belachelijk te maken.
• Het boek leest snel en blijft toch scherp hangen.
• Van Sprundel geeft de roman een nuchter tegengewicht.

Zwakke punten

• Niet elke lezer ziet dit als Wagendorps sterkste boek.
• De personages hadden verder uitgewerkt kunnen worden.
• Door de korte vorm blijft sommige spanning bewust ingehouden.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 70/30%
Locatie verhaal	Tour de France, wieleromgeving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	128
Releasedatum	24 juni 2013
Uitgever	Atlas Contact, Uitgeverij

7. De Dubbele Schaar – Bert Wagendorp

Onderscheiden boek: genoemd bij verkiezing beste sportboek

De Dubbele Schaar beweegt langs sport, liefde, vriendschap, verlies en identiteit. Wagendorp gebruikt bekende sportmomenten niet als museumstukken, maar als spiegels waarin mensen zichzelf soms net iets te duidelijk zien. De titel belooft al schijnbewegingen, en die zitten er ook in. Het boek heeft een optimistische onderstroom, maar niet van het soort dat alles gladstrijkt. Sport wordt hier een manier om over het leven te praten zonder meteen plechtig te worden.

Voor wie?

Voor lezers die sportverhalen willen met literaire ruggengraat. Vooral interessant als je houdt van korte vormen, levensvragen en beroemde sportmomenten met extra laag.

Sterke punten

• Sportmomenten krijgen een bredere betekenis zonder zwaar te worden.
• Vriendschap, verlies en identiteit lopen als duidelijke lijnen door het boek.
• De schijnbewegingen passen mooi bij de titel.
• Het liefdesverhaal geeft zachtheid aan de sportieve kant.
• De optimistische toon houdt het boek licht op de voeten.

Zwakke punten

• Het haalt volgens sommige lezers niet het niveau van Wagendorps columns.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 65/35%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	190
Releasedatum	13 augustus 2005
Uitgever	Singel Uitgevers

8. Vader-en-Dochterboek – Bert Wagendorp

Meest originele insteek: opvallend thema binnen het oeuvre

Bert Wagendorp schreef dit boek samen met zijn dochter Hannah. Dat merk je. Het is geen nette handleiding voor vaders, maar een gesprek vol zijpaden. Vaderdagcadeaus, liedjes, Pablo en Paloma Picasso, Zeus met zijn vele dochters, het Electra-complex, eerste vriendjes, Pippi en Efraïm Langkous. Soms luchtig, soms ineens raak. De kracht zit in de herkenning. Ouders en kinderen praten vaak langs elkaar heen, maar hier blijven ze tenminste aan tafel zitten.

Voor wie?

Voor vaders, dochters en gezinnen die samen willen lezen of praten. Geschikt voor wie houdt van een mix van humor, herinneringen en serieuze vragen.

Sterke punten

• De dialoog tussen Bert en Hannah voelt herkenbaar en persoonlijk.
• Het boek geeft makkelijk aanleiding tot echte gesprekken.
• Lichte onderwerpen en existentiële vragen wisselen elkaar af.
• De vader-dochterband wordt lief en ontroerend benaderd.
• Voorbeelden als Picasso, Zeus en Pippi geven speelse omwegen.

Zwakke punten

• Onderwerpen als ruzies en valkuilen kunnen gevoelig liggen.
• Vakantietips voelen soms praktischer dan literair.
• Cadeautips en liedjes kunnen wat oppervlakkig overkomen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	251
Releasedatum	26 februari 2015
Uitgever	de Geus

9. Encyclopedie der Nederlanden – Wilma de Rek

Typisch Nederlands: vrolijk prikken in nationale gewoontes

Uit de Volkskrant-rubriek groeide een boek waarin Bert Wagendorp en Wilma de Rek onderzoeken of de Nederlander bestaat. Prinses Máxima zei van niet, zij gingen op zoek. Stamppot, weer, jenever, rauwe haring, seks met het licht uit en fietsen over een grauwe dijk. Alles komt langs, meestal met een knipoog en soms met een onverwacht punt. Het leuke is dat het boek steeds vraagt: herkennen we onszelf, of houden we gewoon erg van clichés met een koekje erbij?

Voor wie?

Voor lezers die houden van krantencolumns, Nederlandse eigenaardigheden en lichte cultuurkritiek. Fijn voor wie graag glimlacht om gewoontes die normaal zo vanzelfsprekend lijken.

Sterke punten

• De zoektocht naar de Nederlander heeft een prikkelend uitgangspunt.
• Alledaagse onderwerpen als stamppot en weer worden speels onderzocht.
• De wandtegeltjes van Ien van Laanen versterken het oer-Hollandse gevoel.
• De rubriekvorm zorgt voor veel afwisseling.
• Het boek durft een gewaagde stelling luchtig te behandelen.

Zwakke punten

• Er zijn geen duidelijke zwakke punten in de aangeleverde gegevens genoemd.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Nederland
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	416
Releasedatum	30 september 2011
Uitgever	Atlas-Contact

10. Ik wacht – Bert Wagendorp

Falende overheid: Groningers wachten na de gasbevingen

Ik wacht bundelt 101 gesprekken met Groningers wier huizen zwaar beschadigd raakten door gaswinning en aardbevingen. De kracht zit in de herhaling. Huis na huis, stem na stem, dezelfde vermoeidheid, woede en bureaucratische modder. Inspecteurs, contra-experts en steeds andere instanties maken van compensatie een doolhof. Wagendorp noemde de interviewserie eerder Kafka op het Hogeland. Dat beeld past. Je voelt hoe een gemeenschap langzaam murw wordt gemaakt terwijl de rest van Nederland allang doorliep.

Voor wie?

Voor lezers van maatschappelijke non-fictie, journalistiek en waargebeurde verhalen over overheid, schade en machteloosheid. Geen luchtig boek, wel belangrijk en boosmakend.

Sterke punten

• De opeenvolging van 101 interviews maakt de omvang van de schade voelbaar.
• Woede en frustratie krijgen een menselijk gezicht.
• De bureaucratische molen wordt concreet en beklemmend.
• Het boek toont niet alleen individuele pijn, maar een ontwrichte gemeenschap.
• Maatschappelijke ontwikkelingen worden herkenbaar gemaakt.

Zwakke punten

• Het beeld van het leven na de oorlog kan erg rooskleurig aanvoelen.
• Niet elke oudere lezer zal zich herkennen in het gekozen perspectief.
• De herhaling van vergelijkbare ervaringen is sterk, maar ook zwaar.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Groningen, het Hogeland
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	320
Releasedatum	27 juni 2019
Uitgever	Balans, Uitgeverij

Meer Bert Wagendorp boeken?

Als je verder wilt lezen, zijn er nog goede Bert Wagendorp-boeken die hier niet uitgebreid aan bod kwamen. Vooral deze twee springen eruit als extra tip.

• Het jongensparadijs (veelgeprezen bundel)
• Een zaterdagmiddag (emotioneel boek over verlies en familiegeschiedenis)

Vergelijkbare auteurs

Er zijn geen vergelijkbare auteurs aangeleverd, maar Wagendorp zelf biedt al genoeg routes. Je kunt bij hem naar de koers, naar Parijs in oorlogstijd, naar Groningen in de wachtstand of naar een groep vrienden die ouder wordt zonder het netjes te doen. Wie vooral zijn romans wil ontdekken, kan ook verder kijken op deze pagina.