9 Bram Bakker boeken over lijf, pijn en herstel

Wie is Bram Bakker?

Bram Bakker, geboren in Zwolle in 1963, was ruim twintig jaar psychiater en werd bekend als dwarse stem in de zorg. In 2021 liet hij zijn registratie verlopen. Sindsdien schrijft hij nog persoonlijker over lichaam, schaamte, verslaving en oude pijn. Boeken als Gevoelsarm, Oud zeer en Runningtherapie voelen soms als een spreekkamer met de deur open. Eerlijk, onrustig, menselijk.

1. Gevoelsarm – Bram Bakker

Meest besproken: opvallend vaak genoemd rond interviews.

Bakker kijkt terug op meer dan twintig jaar psychiatrie en doet dat niet als man die nog even gelijk wil halen. Hij schrijft over cliënten, collega’s, zijn eigen ziekte en de prijs van betrokkenheid. De toon is milder dan zijn oude imago doet vermoeden. Korte hoofdstukken maken het toegankelijk, maar onder de rust zit spanning. Waarom kon hij anderen helpen, terwijl hij zijn eigen pijn lang niet goed zag?

"De cowboy in de psychiatrie."

Voor wie?

Voor lezers die houden van persoonlijke non-fictie over zorg, kwetsbaarheid en afscheid nemen van een vak. Ook sterk voor mensen die de psychiatrie van binnenuit willen begrijpen zonder droge vaktaal.

Sterke punten

• Korte hoofdstukken die makkelijk te lezen zijn.
• Openhartige terugblik op eigen ziekte en werkdruk.
• Kritiek op de psychiatrie zonder alleen maar boos te worden.
• Mooi zicht op de overgang van rationeel denken naar meer voelen.
• Geeft ook ruimte aan de goede kanten van het vak.

Zwakke punten

• De kritiek op de psychiatrie is stevig en kan voor vakgenoten schuren.
• De haat-liefdeverhouding met het vak maakt de toon soms dubbel.
• Wie een neutraal overzicht van de zorg zoekt, krijgt vooral een persoonlijk verslag.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	30+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Nederlandse psychiatrie en persoonlijke leefwereld
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	254
Releasedatum	08 november 2021
Uitgever	Uitgeverijen Lucht En Water

2. Oud zeer – Bram Bakker

Grootste emotionele impact: terugblik op oud en persoonlijk leed.

In Oud zeer draait Bakker de blik naar zijn eigen verleden. Niet als groot drama met tromgeroffel, maar als onderzoek naar wat er vroeger níet was. Warmte. Veiligheid. Taal voor gevoel. Na zijn vijftigste kwam die oude pijn alsnog naar boven. Hij verbindt zijn verhaal met cliënten die worstelen met trauma’s die zich in het lichaam hebben vastgezet. Dat maakt het persoonlijk, maar niet navelstaarderig.

Voor wie?

Voor lezers die willen begrijpen hoe jeugd, lichaam en latere klachten met elkaar kunnen samenhangen. Vooral geschikt als je houdt van kwetsbare, directe non-fictie zonder therapeutisch toneel.

Sterke punten

• Openhartige zoektocht naar de invloed van een gevoelsarme jeugd.
• Verbindt persoonlijke pijn met verhalen van cliënten.
• Geen zwaar therapeutisch verslag, maar helder en menselijk verteld.
• Vermijdt zelfbeklag en kiest voor onderzoekende eerlijkheid.
• Maakt zichtbaar hoe oud leed later in het lichaam kan terugkomen.

Zwakke punten

• Het boek kan emotioneel dichtbij komen voor lezers met eigen jeugdschade.
• Wie vooral praktische stappen zoekt, krijgt vooral reflectie en verhalen.
• De persoonlijke inzet is groot, waardoor afstand soms bewust ontbreekt.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Persoonlijk verleden en Nederlandse spreekkamer
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	–
Releasedatum	17 oktober 2025
Uitgever	–

3. Hardlopen als lichaamswerk – Bram Bakker

Beste instapboek: alledaags onderwerp, direct herkenbaar voor lezers.

Hardlopen is hier geen jacht op tijden, schema’s of medailles. Bakker schrijft over lopen als manier om uit je hoofd te zakken en weer iets van je lijf te voelen. Zijn eigen verandering van wedstrijdatleet naar liefhebber loopt als een rustig pad door het boek. Ook ademwerk, meditatie en yoga komen langs. Dat maakt het breder dan een sportboek, eerder een nuchtere uitnodiging om beter te luisteren.

Voor wie?

Voor lopers die minder op cijfers willen trainen en meer op gevoel. Ook fijn voor beginners die bewegen willen koppelen aan rust, emotie en mentale gezondheid.

Sterke punten

• Maakt hardlopen klein, haalbaar en minder prestatiegericht.
• Koppelt bewegen direct aan mentale gezondheid.
• Geeft aandacht aan ademwerk, meditatie en yoga.
• Persoonlijke rode draad maakt de uitleg levendiger.
• Helpt lezers beter naar signalen van hun lichaam luisteren.

Zwakke punten

• Fanatieke wedstrijdlopers missen mogelijk strakke trainingsschema’s.
• De brede kijk op lichaamswerk vraagt openheid voor meer dan alleen hardlopen.
• Wie puur praktische sporttips zoekt, krijgt ook veel persoonlijke reflectie.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Hardlooproutes en dagelijkse trainingspraktijk
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	256
Releasedatum	30 mei 2025
Uitgever	–

4. Runningtherapie – Bram Bakker

Praktischste boek: informatieve gids met duidelijke insteek.

Runningtherapie is een van Bakkers meest duidelijke boeken over de band tussen lichaam en geest. Hardlopen krijgt hier een plek naast praten, niet als wondermiddel maar als serieuze steun bij psychische klachten. Bakker gaat in op fysieke werking, spanning, burn-out en de psychologische betekenis van regelmatig bewegen. Het voelt soms als een handboek, maar wel een met een duidelijke missie.

Voor wie?

Voor lopers, looptrainers en professionals die hardlopen willen inzetten bij stress, somberheid of herstel. Minder geschikt als je vooral een persoonlijk sportverhaal zoekt.

Sterke punten

• Geeft een duidelijke uitleg van runningtherapie.
• Verbindt fysieke effecten met psychische klachten.
• Ook bruikbaar voor mensen zonder burn-out.
• Belangrijke stap in denken over lichaam en geest samen.
• Geschikt als informatiegids voor trainers en hulpverleners.

Zwakke punten

• De waardering op lezersplatforms is wisselend.
• De gidsachtige aanpak kan wat minder warm aanvoelen.
• Lezers die een nieuwere, persoonlijkere toon zoeken, vinden die eerder in Hardlopen als lichaamswerk.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Looppraktijk, training en hulpverlening
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	152
Releasedatum	07 november 2008
Uitgever	de Arbeiderspers

5. Ultra – Bram Bakker

Meest niche: hardloopboek voor lezers met lange adem.

Ultra begint bij een bijna komische hardloopwet: hoe ouder de loper, hoe verder de afstand. Bakker trekt naar de wereld achter de marathon, met de Two Oceans Marathon van 56 kilometer en de Comrades van 89 kilometer in Zuid-Afrika. Dat zijn afstanden waar je ego weinig aan hebt. Hij kijkt als hardloper én psychiater naar de ultraloper. Vriendelijk geschreven, maar met de vraag eronder: waarom doen mensen zichzelf dit aan?

Voor wie?

Voor hardlopers die lange afstanden begrijpen of er stiekem van dromen. Vooral leuk als je sportboeken graag persoonlijk, licht filosofisch en niet te technisch leest.

Sterke punten

• Concrete aandacht voor Two Oceans en Comrades.
• Herkenbare verhalen voor lopers met lange adem.
• Persoonlijke toon zonder opschepperij over kilometers.
• Zet aan tot nadenken over ouder worden en grenzen zoeken.
• Leest snel door door de compacte vorm.

Zwakke punten

• Het onderwerp is smal en vooral aantrekkelijk voor hardlopers.
• Wie uitgebreide trainingsschema’s verwacht, zit hier niet op de juiste baan.
• De psychologische blik blijft gekoppeld aan een specifieke sportwereld.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 60/40%
Locatie verhaal	Zuid-Afrika en ultraloopwereld
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	152
Releasedatum	02 april 2019
Uitgever	de Arbeiderspers

6. Zucht – Bram Bakker

Scherp over verslaving: van drugs tot gamen en koopdrang.

Zucht pakt verslaving breed aan. Niet alleen drugs en medicijnen, maar ook eten, winkelen, seks, gamen, sporten, internet en televisie komen voorbij. Bakker zoekt naar de vraag waarom verlangen zo makkelijk kan kantelen naar dwang. Biologie, lichaam en psychologie lopen daarbij door elkaar. Het sterke is dat hij verslaving niet wegzet als iets voor anderen. In een wereld vol prikkels heeft bijna iedereen wel een kleine zucht in huis.

Voor wie?

Voor lezers die verslaving beter willen begrijpen, ook als het niet om klassieke middelen gaat. Ook relevant voor partners en naasten die grip zoeken op gedrag dat steeds meer ruimte inneemt.

Sterke punten

• Brede blik op verslaving, van middelen tot gedrag.
• Bespreekt biologische, lichamelijke en psychologische mechanismen.
• Ook bruikbaar voor partners van mensen met verslavingsproblemen.
• Maakt de glijdende schaal naar ernstige verslaving concreet.
• Goed gewaardeerd door lezers.

Zwakke punten

• Door de brede aanpak krijgt niet elke vorm van verslaving evenveel diepte.
• Het onderwerp vraagt een lezer die tegen ongemakkelijke herkenning kan.
• Wie een volledig behandelplan zoekt, moet verder kijken dan dit boek.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Maatschappij van overvloed en behandelpraktijk
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	191
Releasedatum	11 juni 2010
Uitgever	Carrera Culinair

7. Over seks gesproken – Bram Bakker

Open over seks: spreekkamerverhalen over verlangen, porno en liefde.

Bakker stelt vragen die veel mensen wel hebben, maar liever niet hardop stellen. Is porno schadelijk? Bestaat seksverslaving? Wat noemen we normaal? Vanuit voorbeelden uit zijn praktijk schrijft hij over seks als gespreksonderwerp dat tegelijk overal zichtbaar en moeilijk bespreekbaar is. Zijn pleidooi voor monogamie is duidelijk aanwezig. Dat geeft richting, maar maakt de toon soms ook streng.

Voor wie?

Voor lezers die seks, liefde en verslaving vanuit een psychiatrische en maatschappelijke blik willen bekijken. Geschikt als je een boek zoekt dat durft te kiezen, ook als je het niet overal mee eens bent.

Sterke punten

• Beantwoordt vragen die bij veel mensen leven.
• Gebruikt voorbeelden uit de psychiatrische praktijk.
• Neemt porno en seksverslaving serieus als gespreksonderwerp.
• Plaatst seks in de context van liefde en relaties.
• Durft een duidelijke maatschappelijke positie in te nemen.

Zwakke punten

• Het pleidooi voor monogamie kan sturend overkomen.
• De kritische toon over pornoficatie is niet voor iedere lezer even ruim.
• Wie een luchtig boek over seksualiteit zoekt, krijgt een steviger gesprek.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	25+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Spreekkamer en hedendaagse samenleving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	188
Releasedatum	11 januari 2012
Uitgever	Podium b.v. Uitgeverij

8. Bewegen Voor Beginners – Bram Bakker

Praktisch voor starters: simpele vragen over gezond bewegen.

Bewegen Voor Beginners begint bij een herkenbare ergernis: iedereen weet dat bewegen goed is, maar wat moet je dan doen? Traplopen, fietsen naar je werk, zwemmen, dansen, tuinieren of toch hardlopen? Bakker koppelt bewegen aan slaap, stemming, bloeddruk, gewicht en concentratie. De toon is praktisch en bemoedigend. Het boek wil je niet de sportschool in schreeuwen, maar je wel van de bank af praten.

Voor wie?

Voor mensen die meer willen bewegen maar verdwalen in adviezen. Ook bruikbaar voor sporters die eenvoudige, begrijpelijke informatie zoeken over energie, ontspanning en gezondheid.

Sterke punten

• Geeft begrijpelijke informatie over verschillende vormen van bewegen.
• Verbindt beweging met slaap, stemming en bloeddruk.
• Biedt inspiratie voor beginnende sporters.
• Bevat concrete tips voor vooruitgang.
• Ook ervaren sporters kunnen er praktische ideeën uit halen.

Zwakke punten

• Het boek hinkt volgens lezers wat op twee benen.
• De hoofdstukken zijn niet genummerd, wat de route minder strak maakt.
• Wie al veel weet over training mist mogelijk verdieping.

Kenmerken

Originaliteit	2/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	20+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Dagelijks leven, sport en gezondheid
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	174
Releasedatum	23 september 2011
Uitgever	Carrera Culinair

9. Vrij(be)wijs – Marina van der Wal en Bram Bakker

Hulp bij pubers: praten over seks zonder kramp.

Vrij(be)wijs richt zich op ouders en opvoeders die het gesprek over seks liever niet uitstellen tot het te laat is. Marina van der Wal en Bram Bakker schrijven met humor over pubers, liefde, relaties en intimiteit. Een belangrijk punt is hoe ouders zelf met elkaar omgaan. Kinderen kijken namelijk scherper dan je denkt. De aanpak is breed, soms iets te breed, maar de inzet is helder: maak seks bespreekbaar.

Voor wie?

Voor ouders van pubers die zoeken naar woorden, timing en luchtigheid rond seksuele voorlichting. Vooral handig als je gesprekken over liefde en grenzen minder ongemakkelijk wilt maken.

Sterke punten

• Veel humor in de benadering van een lastig onderwerp.
• Helpt ouders praten met pubers over seks.
• Verbindt seksuele voorlichting met liefde en relaties.
• Laat zien hoe oudergedrag invloed heeft op kinderen.
• Gebaseerd op eigen ervaringen en onderzoek.

Zwakke punten

• Het boek springt soms van de hak op de tak.
• Het onderwerp is breed getrokken, waardoor de lijn kan verdwalen.
• Wie een strak opgebouwd opvoedboek zoekt, kan de losse toon rommelig vinden.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	35+ jaar, M/V 35/65%
Locatie verhaal	Gezin, opvoeding en puberwereld
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	240
Releasedatum	27 september 2016
Uitgever	Kosmos Uitgevers

Meer Bram Bakker boeken?

Er zijn meer Bram Bakker boeken die goed passen als je verder wilt lezen. Vooral als je zijn mix van persoonlijke onrust, psychiatrische blik en maatschappelijke scherpte interessant vindt. Deze titels kwamen niet in de ranglijst hierboven terug, maar zijn wel extra tips:

• Gek van verlangen (Bekend en vaak genoemd boek over verlangen)
• Te gek om los te lopen (Opvallende doorbraak met stevige indruk)
• Loden Last (Zwaar boek over het taboe rond zelfmoord)
• Gevoelige zielen (Minder brede, maar interessante titel)

Vergelijkbare auteurs

Bram Bakker is op zijn best wanneer hij het hoofd niet langer de baas laat spelen over het lichaam. Als je die combinatie van psyche, kwetsbaarheid en praktische verandering zoekt, kijk dan ook naar David Servan-Schreiber, Koen de Jong of Simon van Woerkom. Breder lezen over dit soort boeken kan via deze pagina.