10 Joke Van Leeuwen boeken die raken en verrassen

Wie is Joke van Leeuwen?

Joke van Leeuwen, geboren in 1952 in Den Haag, is een zeldzaam veelzijdige schrijver, dichter en illustrator. Ze won onder meer de AKO Literatuurprijs, de Gouden Griffel en de Constantijn Huygens Prijs. Haar boeken zijn speels, slim en vaak ontroerend tegelijk. Je leest ze voor de taal, de verbeelding en de scherpe blik op mensen. Zoek je boeken die anders durven te zijn en toch dichtbij voelen, lees dan vooral verder.

1. Iep! – Joke van Leeuwen

Opvallende favoriet: teder en onvergetelijk verteld

Warre vindt onder een struik een wonderlijk kind met vleugels. Is het een meisje of een vogel. Tine wil het verzorgen alsof het haar eigen kind is, maar de buitenwereld denkt daar anders over. Dat geeft een verhaal vol botsingen tussen zorg, vrijheid en nieuwsgierigheid. De taal is licht en speels, maar onder het avontuur zit iets groters. Wat doe je met iemand die nergens in past. Niet voor niets is dit een van haar bekendste en meest bekroonde titels, later ook verfilmd.

“Een van haar succesvolste boeken.”

Voor wie?

Voor lezers vanaf ongeveer 9 jaar die houden van fantasie met gevoel. Ook sterk voor volwassenen die kinderboeken zoeken met een vrije geest en een laag die nog even blijft hangen.

Sterke punten

• Bijzonder uitgangspunt met een gevleugeld kind dat meteen nieuwsgierig maakt.
• Speelt knap met de vraag wie mag bepalen wat normaal is.
• Luchtige toon houdt het verhaal toegankelijk, ook als het spannend wordt.
• Bekroond boek met brede aantrekkingskracht bij kinderen en volwassenen.
• Illustraties versterken de eigen sfeer van het verhaal.

Zwakke punten

• De fantasielogica vraagt dat je je snel overgeeft aan het vreemde gegeven.
• Wie een strak realistisch verhaal zoekt, kan afstand voelen.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	9+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	160
Releasedatum	08 januari 2013
Uitgever	Querido Kinderboeken

2. Feest van het begin – Joke van Leeuwen

Bekendste boek

In een hoofdstad in opstand probeert Catho, opgegroeid in een vondelingentehuis, haar plek te vinden. Een zuster leert haar stiekem lezen en schrijven. Elders bouwt Tobias pianofortes en raakt hij verstrikt in een vriendschap met een lastig verzoek. Zo krijg je geen droge geschiedenisles, maar een roman over kansen, verraad en het verlangen naar geluk in een tijd die op springen staat. Een rijke keuze als je houdt van historische romans met taal die tintelt en personages die echt iets op het spel hebben.

Voor wie?

Voor lezers van literaire historische romans die graag in een andere tijd duiken en daar niet alleen het decor, maar ook de spanning van sociale verandering willen voelen.

Sterke punten

• Brengt revolutie en dagelijks leven dicht op de huid.
• Lezen en schrijven krijgen een sterke lading als middel tot vrijheid.
• Meerdere verhaallijnen geven breed zicht op een kantelende samenleving.
• Taal is beeldend zonder stoffig te worden.
• Bekroond met de AKO Literatuurprijs, dus ook literair stevig verankerd.

Zwakke punten

• De stijl wil soms veel tegelijk, wat concentratie vraagt.
• Wie vooral actie zoekt, vindt het tempo soms bedachtzaam.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	4/5
Doelgroep	16+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	Hoofdstad in opstand, historische stedelijke omgeving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	208
Releasedatum	28 augustus 2012
Uitgever	Rainbow

3. Alle tijden zijn onzeker – Joke van Leeuwen

Onrust in 1783: een slimme roman over toen en nu

Parijs, 1783. De eerste luchtballon stijgt op, de kloof tussen rijk en arm groeit, en nieuwe ideeën over wetenschap roepen evenveel hoop als angst op. Marie, Vince en Pierre proberen ieder op hun manier grip te krijgen op een wereld die schuift. Dat maakt deze roman sterk actueel zonder opzichtig te worden. Je leest over schijnzekerheid, woede en verlangen naar houvast. Wel een boek waarbij je aandacht nodig hebt, want de lijnen komen pas later mooi samen.

Voor wie?

Voor lezers die houden van literaire romans met geschiedenis, meerdere perspectieven en een duidelijke link met vragen van nu, zoals polarisatie en angst voor verandering.

Sterke punten

• Scherpe parallel tussen 1783 en de onrust van deze tijd.
• De luchtballon en vroege medische vernieuwing geven het verhaal frisse details.
• Marie, Vince en Pierre kijken heel verschillend naar dezelfde wereld.
• Geestige toon houdt zware onderwerpen leesbaar.
• Rijke, muzikale zinnen voor lezers die taal waarderen.

Zwakke punten

• Vraagt meer aandacht dan een doorsnee roman.
• De onrust in het verhaal kan soms versnipperd aanvoelen.
• Verhaallijnen vinden elkaar pas vrij laat.
• Minder geschikt als je vooral een rechtlijnig plot wilt.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	4/5
Doelgroep	16+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Parijs, Frankrijk, stedelijke historische omgeving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	256
Releasedatum	03 september 2024
Uitgever	Querido

4. Plooi u in tweeën – Joke van Leeuwen

Persoonlijk en scherp: Brussel vormt een eigen stem

In 1966 verhuist een jong meisje van een Gelders dorp naar Brussel. Daar voelt ze zich ineens vreemd, bekeken en beoordeeld. Vanuit die ervaring groeit langzaam een eigen stem en een wakker oog voor seksisme, kleinering en macht. De stad met negentien burgemeesterssjerpen krijgt hier net zoveel karakter als de verteller zelf. Dit is een sterke keuze als je houdt van persoonlijke verhalen met humor, pijn en een scherpe blik op hoe een jonge vrouw leert terugpraten tegen de wereld.

Voor wie?

Voor lezers van autobiografische romans en literaire non-fictie die willen lezen over opgroeien, verhuizen, vrouw worden en leren staan voor wie je bent.

Sterke punten

• Brussel wordt levendig neergezet als stad vol botsende talen en blikken.
• Feministisch bewustzijn groeit organisch uit concrete ervaringen.
• Humor en verdriet wisselen elkaar sterk af.
• Persoonlijke geschiedenis krijgt meer gewicht door de bredere tijdgeest.
• Openhartig zelfportret zonder zelfmedelijden.

Zwakke punten

• De harde scènes rond vernedering kunnen binnenkomen.
• Minder geschikt als je een luchtig memoir zoekt.
• Het innerlijke verzet geeft het boek soms een beladen toon.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	5/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	18+ jaar, M/V 35/65%
Locatie verhaal	Brussel, België, en een Gelders dorp in Nederland
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	216
Releasedatum	11 februari 2026
Uitgever	Querido

5. Ergens – Joke van Leeuwen

Beeldverhaal: kleurrijk en verrassend scherp

Een bergbeklimmer bereikt de top met zijn vlag, waait weg en belandt in een land zonder schaduwen. Alles lijkt daar perfect geregeld en van iedereen. Toch wil hij maar één ding. Naar huis. Dat simpele vertrekpunt groeit uit tot een geestig beeldverhaal over bezit, verlangen en het ongemak van een ideale wereld. Door de mix van strip, graphic novel en taalgrappen lees je snel, maar er zit meer onder dan je eerst denkt. Fijn als je houdt van boeken die ook visueel iets durven.

Voor wie?

Voor lezers van alle leeftijden die graag kijken én lezen. Vooral geschikt als je houdt van absurditeit, maatschappijkritiek en verhalen die je in één ruk kunt uitlezen.

Sterke punten

• Origineel gegeven met een land zonder schaduwen dat meteen blijft hangen.
• Sterke combinatie van beeld, kleur en klank.
• Subtiele kritiek op maakbaarheid en bezit.
• Humor houdt het licht, ook wanneer het schurend wordt.
• Werkt goed voor zowel jeugd als volwassenen.

Zwakke punten

• Door de korte vorm ben je er snel doorheen.
• Wie vooral een uitgewerkt plot wil, kan meer diepte missen.
• De absurditeit spreekt niet iedere lezer meteen aan.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	10+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Fantasieland, berglandschap
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	48
Releasedatum	01 oktober 2016
Uitgever	Querido Kinderboek

6. Ozo heppie – Joke van Leeuwen

Speelse poëzie: ritme, grapjes en taalplezier voor samen lezen

Met regels als “Ik voel me ozo heppie” trekt deze bundel je meteen een vrolijk taallandschap in. De versjes rijmen, kantelen en verrassen. Soms zijn ze grappig, soms zacht ontroerend. De tekeningen van Van Leeuwen zelf geven extra vaart en knipoogjes. Een fijne keuze voor voorlezen, zelf hardop lezen en kinderen laten merken dat taal niet netjes in het gareel hoeft te lopen om goed te werken. Verwacht geen zwaar geheel, wel veel plezier en een paar rake observaties.

Voor wie?

Voor jonge lezers, voorlezers en ouders of leerkrachten die poëzie zoeken die niet braaf is, maar speels, muzikaal en direct leuk om samen te proeven.

Sterke punten

• Versjes hebben een sterk ritme en lenen zich goed voor hardop lezen.
• Onverwachte eindes houden kinderen alert.
• Illustraties maken de humor nog sterker.
• Toegankelijke poëzie zonder flauw te worden.
• Nieuwe gedichten geven deze editie extra waarde.

Zwakke punten

• Wie zoekt naar samenhangend verhaal komt minder aan zijn trekken.
• De lichtheid maakt dat niet elk versje even lang nazindert.
• Voor oudere lezers kan het soms erg speels aanvoelen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	5+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	68
Releasedatum	25 september 2017
Uitgever	Querido

7. Levenslust – Joke van Leeuwen

Eén leven in strofen: groots, ritmisch en hoopvol

In meer dan tachtig strofen van tien regels vangt Van Leeuwen een heel mensenleven. Van pril begin tot afscheid, van tegenslag tot opnieuw beginnen. Dat klinkt groot, maar het blijft opmerkelijk dichtbij door de herinneringen, de humor en de vaart van de taal. Een mooie keuze als je poëzie wilt die niet gesloten is, maar wel veel oproept. Het werkt extra goed wanneer je hardop leest, omdat ritme en klank hier echt een tweede laag vormen.

Voor wie?

Voor lezers die poëzie willen proberen zonder stoffigheid, en voor liefhebbers van gedichten die gaan over leven, verlies, tijd en steeds weer opstaan.

Sterke punten

• Bijzonder strak opgebouwd met strofen die samen één levensboog vormen.
• Verbindt persoonlijke herinnering aan grote levensvragen.
• Ritme maakt het geschikt om hardop te lezen.
• Hoop blijft voelbaar, ook in donkere passages.
• Compact boek met veel reikwijdte.

Zwakke punten

• Als je weinig met poëzie hebt, vraagt de vorm wat geduld.
• Niet elk beeld zal meteen landen.
• Door de compacte dichtheid lees je het minder snel weg dan proza.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	16+ jaar, M/V 40/60%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	56
Releasedatum	01 oktober 2019
Uitgever	Querido

8. Mooi boek – Joke van Leeuwen

Lezen leren met plezier: letters, briefjes en woordgrappen

Dit is een feest voor beginnende lezers die niet alleen woorden willen oefenen, maar ook willen spelen. Je vindt abc’s in vreemde vormen, briefjes in briefjes, strips over Vurkie en Lepeltjie en allerlei woordbeelden die laten zien dat lezen ook kijken is. Daardoor voelt het minder als oefenen en meer als ontdekken. Heel geschikt voor kinderen die visueel sterk zijn of snel afhaken bij gewone eerste leesboeken. Kleine kanttekening. Leesniveaus staan er niet duidelijk bij.

Voor wie?

Voor eersteklassers en beginnende lezers die blij worden van kleur, grapjes en korte teksten. Ook fijn voor ouders die samen willen bladeren en praten over woorden.

Sterke punten

• Maakt van lezen een speelse ontdekkingstocht.
• Vormgeving helpt kinderen om nieuwsgierig te blijven.
• Veel afwisseling tussen versjes, strips en woordspel.
• Goed voor kinderen die niet warm lopen voor standaard leesboekjes.

Zwakke punten

• Leesniveau staat niet helder aangegeven.
• Minder geschikt als je een doorlopend verhaal zoekt.
• De veelheid aan vormen kan sommige kinderen juist afleiden.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	2/5
Moeilijkheidsgraad	1/5
Doelgroep	6+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	96
Releasedatum	03 februari 2015
Uitgever	Singel Uitgeverijen

9. Kinderfilosofie 5 – Dát bedoel ik, zei de zalm – Joke van Leeuwen

Klein voorval, grote vragen: filosofie voor jonge denkers

Een pluisje waait weg, kietelt een sportvrouw, een beker rolt de rivier in en belandt bij een zalm. Zo begint een ketting van ontmoetingen tussen een vlieg, een paardenbloem, een straatsteen en meer onverwachte figuren. Onderweg duiken vragen op over groot en klein zijn, waardering, erbij horen en verstoten worden. Dat maakt dit een slim voorleesboek voor gesprekken met kinderen. Niet zwaar, wel prikkelend. Je krijgt geen pasklare antwoorden, en dat is precies de kracht.

Voor wie?

Voor kleuters en jonge kinderen die graag vragen stellen, en voor volwassenen die tijdens het voorlezen ook echt in gesprek willen raken over wat waarde heeft.

Sterke punten

• Sterk doorgeefverhaal waarin alles logisch uit iets kleins voortrolt.
• Filosofische vragen blijven concreet en begrijpelijk.
• Ongewone personages maken abstracte ideeën tastbaar.
• Fijn boek om samen hardop te lezen en door te praten.

Zwakke punten

• Wie vooral plot zoekt, vindt de gesprekken belangrijker dan spanning.
• De open vragen kunnen voor sommige lezers wat minder afgerond voelen.
• Door de filosofische insteek werkt het beter met begeleiding van een volwassene.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	4+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Rivier, podium, alledaagse en fantasierijke omgeving
Deel van serie	Ja, Kinderfilosofie
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	104
Releasedatum	07 maart 2023
Uitgever	Querido

10. Het grote Rembrandt voorleesboek – Joke van Leeuwen

Kunst wordt verhaal: Rembrandt dichtbij voor kinderen

Voor het Rembrandtjaar schreven zeven kinderboekenschrijvers verhalen bij 25 werken van Rembrandt. Van Leeuwen is hier één van de stemmen. Het aardige is dat je niet blijft steken in feitjes over schilderijen. Je leert kijken, associëren en zelf verbeelden. Daardoor werkt het boek goed voor kinderen die kunst spannend of ver weg vinden. Wel goed om te weten. Dit is geen solo-boek van Van Leeuwen, maar een gezamenlijke bundel. Precies daarom is het vooral een mooie extra keuze voor voorlezen en museumliefhebbers.

“Een schitterend boek, prachtig werk, schrijvers fantaseren erop los!”

Voor wie?

Voor kinderen en volwassenen die samen naar kunst willen leren kijken. Ook leuk als voorbereiding op een museumbezoek of als alternatief voor een gewoon voorleesboek.

Sterke punten

• Maakt beroemde kunstwerken toegankelijk zonder schools te worden.
• Verhalen helpen kinderen actief kijken en zelf invullen.
• Samenwerking met het Rijksmuseum geeft extra aantrekkingskracht.
• Geschiedenis blijft beter hangen via verbeelding dan via feitjes alleen.

Zwakke punten

• Niet volledig door Joke van Leeuwen geschreven.
• Wie een doorlopend verhaal wil, krijgt losse teksten.
• De band met Rembrandt spreekt vooral lezers met interesse in kunst aan.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 45/55%
Locatie verhaal	Nederland, kunst- en museumomgeving
Deel van serie	Nee
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	68
Releasedatum	21 februari 2019
Uitgever	Rubinstein Publishing Bv

Meer Joke Van Leeuwen boeken?

Als je na deze lijst nog verder wilt lezen, heb je geluk. Er zijn meer sterke titels die binnen haar werk vaak opvallen. Vooral als je houdt van eigenzinnige verhalen, slimme humor en boeken die net anders kijken dan de rest. Extra tips voor jou:

• Ik dacht dat jij (roman)
• De onervarenen (literaire roman)
• Ik ben HIER! (kinderboek)
• Duizend dingen achter deuren (avontuurlijk kinderboek)
• De metro van Magnus (grappig kinderboek)
• Het huis met zeven kamers (jeugdboek)
• Met de poppen gooien (roman)

Vergelijkbare auteurs

Als je van Joke van Leeuwen houdt, zoek je vaak niet alleen een mooi verhaal, maar ook taal die speelt en prikt. Dan kun je ook eens kijken naar Tosca Menten, Rindert Kromhout en Marte Jongbloed. Zij schrijven heel verschillend, maar delen dat vermogen om licht te blijven en toch iets echts te raken.
Voor meer boeken in dit gebied van kinder- en jeugdliteratuur kun je ook deze pagina bekijken.