10 Pinkeltje boeken met kleine heldenmoed

Wat is de Pinkeltje serie?

Dick Laan (1894-1973) gaf Nederland in 1939 een piepkleine held met een witte baard en blauwe puntmuts. In De avonturen van Pinkeltje begint een reeks vol muizenholen, ooievaarsnesten, raketten en pretparkverdwazing. Pinkeltje en zijn vriendjes houdt die oude charme vast. Klein van stuk, groot in gedoe. Precies daarom blijft Pinkeltje zo’n fijne voorleesvriend.

1. Pinkeltje 1 – Avonturen van Pinkeltje – Dick Laan

Bekendste boek: vaak genoemd als eerste Pinkeltje-verhaal

Hier begint het allemaal. Pinkeltje raakt tijdens een storm zijn huis kwijt, slaapt in een ooievaarsnest en belandt bij de mollenfamilie Graafpoot. Daarna trekt hij in bij muis Knabbel en zijn broers in het grote huis. Het eerste deel heeft die heerlijke kinderlijke logica waarin een strooppot ineens levensgevaarlijk is en een boterbloem als wapen kan dienen. Het is spannend zonder hard te worden, met een hoofdpersoon die klein is, maar nooit klein denkt.

Voor wie?

Voor kinderen die houden van dieren, kleine gevaren en klassieke voorleesavonturen. Ook fijn voor ouders of grootouders die Pinkeltje zelf nog kennen.

Sterke punten

• De storm en het verloren huis geven meteen vaart aan het verhaal.
• Knabbel, Snorrebaard en de mollen maken Pinkeltjes wereld warm en herkenbaar.
• De gevaren zijn concreet, zoals een strooppot, sneeuwpop en wesp.
• Pinkeltje is direct een aansprekende held voor jonge lezers.

Zwakke punten

• De klassieke verteltoon kan voor sommige kinderen ouderwets voelen.
• Het aantal pagina’s is bij deze editie niet vermeld.
• Wie veel moderne humor zoekt, krijgt vooral zachte spanning en huiselijke fantasie.

Kenmerken

Originaliteit	5/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Groot huis, onder de grond, ooievaarsnest
Deel van serie	Ja, Pinkeltje deel 1
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	–
Releasedatum	1939
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

2. Pinkeltje 2 – Pinkeltje en zijn vriendjes – Dick Laan

Sterke serieband: geliefde titel binnen vroege Pinkeltje-boeken

In het tweede deel wordt Pinkeltjes kring groter. Hij woont met de vijf muizenbroers en kat Snorrebaard in het grote huis, maar hond Wiebelstaart komt erbij en wordt een trouwe kameraad. Pinkeltje kruipt in een boekentas, belandt op school en komt zelfs boven op een boekenkast terecht. Later gaat hij naar de boerderij, waar kippen, een varken en ooievaars voor nieuwe verwikkelingen zorgen. Het verhaal voelt als een reeks kleine ongelukken waar Pinkeltje zich steeds weer dapper uit wurmt.

Voor wie?

Voor lezers die na het eerste deel meer dieren, schoolavonturen en boerderijscènes willen. Vooral geschikt voor kinderen die al wat steviger lezen.

Sterke punten

• Wiebelstaart geeft het verhaal een mooie vriendschapslijn.
• De schoolscène met de boekentas is simpel, maar erg beeldend.
• De boerderij zorgt voor afwisseling met kuikens, Tante Witveer en mevrouw Knorreman.
• De illustraties helpen jonge lezers de kleine wereld voor zich te zien.

Zwakke punten

• Het leesniveau wordt genoemd als pas vanaf ongeveer 10 jaar.
• Door de vele losse avonturen voelt het minder strak dan het eerste deel.
• Het aantal pagina’s is bij deze editie niet vermeld.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	10+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Groot huis, school, boerderij
Deel van serie	Ja, Pinkeltje deel 2
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	–
Releasedatum	20 januari 2009
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

3. Pinkeltje gaat naar Pinkeltjesland – Dick Laan

Afscheid doet pijn: een lange reis naar eigen volk

Pinkeltje krijgt een brief van Pinkelotje. Of hij terug wil komen naar Pinkeltjesland. Natuurlijk wil hij dat, maar afscheid nemen van Wiebelstaart, Snorrebaard en de muizen valt zwaar. Dan vertrekt hij in een papieren vliegtuigje, getrokken door acht meikevers. De reis ontspoort al snel als de lijm loslaat en Pinkeltje in een sok aan de waslijn valt. Dit derde besproken deel heeft iets ouderwets moois. Reizen gaat hier per eierkist, ski, zwaluw, kameel en ooievaar.

Voor wie?

Voor kinderen die houden van reisverhalen vol gekke vervoersmiddelen. Ook sterk voor lezers die Pinkeltje graag zien twijfelen, missen en toch doorgaan.

Sterke punten

• De brief van Pinkelotje geeft het avontuur meteen een doel.
• Het afscheid van de dierenvrienden maakt Pinkeltje menselijker.
• De reis met meikevers, een sok en een kameel zit vol fantasie.
• Pinkeltje wordt neergezet als dapper, ook als alles misgaat.

Zwakke punten

• Er zijn weinig lezersreacties beschikbaar.
• De beschrijving stopt voordat duidelijk wordt hoe Pinkeltjesland verder wordt uitgewerkt.
• De opeenvolging van vervoersmiddelen kan wat episodisch aanvoelen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Onderweg naar Pinkeltjesland
Deel van serie	Ja, Pinkeltje
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	128
Releasedatum	20 november 2008
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

4. Pinkeltje 9 – Pinkeltje en de flonkersteen – Dick Laan

Koninklijke steen verdwenen: Pinkeltje moet rovers slim af zijn

In deel 9 woont Pinkeltje met Pinkelotje in Pinkeltjesland. Eerst helpt hij dieren met kleine rampen. Een mug met een gat in zijn vleugel, een duizendpoot met een zieke poot en een slak die in ijskoud water rolt. Daarna wordt het groter. De flonkersteen van koning Pinkelpracht is gestolen. Het aardige aan dit deel is de beweging van zorgzaam helpen naar echt speurwerk. Geen groot lawaai, wel een duidelijk avontuur dat kinderen goed kunnen volgen.

Voor wie?

Voor jonge lezers die graag dierenverhalen lezen, maar ook een diefstal en een koninklijke opdracht willen. Heel geschikt om samen voor te lezen.

Sterke punten

• De hulp aan Muggemans, de duizendpoot en meneer Huisjesdrager is lief en concreet.
• De gestolen flonkersteen geeft het verhaal een duidelijke spanningsboog.
• De eenvoudige taal maakt het toegankelijk voor kinderen.
• De tekeningen ondersteunen de sfeer zonder de fantasie dicht te timmeren.

Zwakke punten

• De eerste dierenavonturen kunnen losser voelen dan de zoektocht naar de steen.
• Wie veel actie verwacht, krijgt vooral rustige spanning.
• De opzet blijft dicht bij het vertrouwde Pinkeltje-patroon.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Pinkeltjesland, Zilvertorendorp
Deel van serie	Ja, Pinkeltje deel 9
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	144
Releasedatum	01 december 2009
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

5. Pinkeltje Op Zoek Naar Klaas Vaak / Druk Herziene Druk – Dick Laan

Zieke kinderen helpen: Pinkeltje zoekt de slaapbrenger

Dit later verschenen Pinkeltje-boek draait om een zachte, duidelijke vraag. Pinkeltje gaat op zoek naar Klaas Vaak, de figuur die kinderen helpt slapen. De kern is zorgzaam. Een klein mannetje dat zich druk maakt om zieke kinderen, dat past bij de vriendelijke kant van de reeks. Tegelijk klinkt er in de waardering een kleine ruis. Niet iedereen vindt Pinkeltje hier even sympathiek. Daardoor is dit vijfde besproken deel vooral interessant voor lezers die de reeks breder willen leren kennen.

Voor wie?

Voor Pinkeltje-verzamelaars en voor kinderen die een eenvoudig verhaal rond slapen, ziek zijn en helpen prettig vinden. Minder logisch als eerste kennismaking.

Sterke punten

• De zoektocht naar Klaas Vaak heeft een heldere, makkelijk te begrijpen inzet.
• Pinkeltjes wens om zieke kinderen te helpen geeft het verhaal warmte.
• Het bekende uiterlijk van Pinkeltje maakt de instap vertrouwd.
• Het onderwerp slapen sluit aan bij de belevingswereld van jonge kinderen.

Zwakke punten

• Een lezer waardeert het boek met 3,5 sterren, dus de ontvangst is niet uitbundig.
• Er klinkt kritiek dat Pinkeltje hier minder aardig overkomt.
• Het aantal pagina’s is niet vermeld.
• Er is weinig inhoudelijke informatie over de verdere avonturen in het verhaal.

Kenmerken

Originaliteit	3/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	–
Deel van serie	Ja, Pinkeltje
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	–
Releasedatum	29 januari 2000
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

6. Pinkeltje en de raket – D. Laan

Naar de maan: een koninklijke opdracht loopt anders

Pinkeltje woont met Pinkelotje in Zilvertorendorp en krijgt een bijzondere opdracht. Hij moet iets heel bijzonders vinden voor koningin Pinkelschoon. Dus ja, waarom niet naar de maan? Met Pinkelotje stapt hij in een raket, maar de maan blijkt opvallend leeg. Geen maanmannetjes, geen wondercadeau. Op de terugweg volgt een noodlanding in Het Grote Bos in Nederland, waar oude vrienden als Wiebelstaart en Snorrebaard weer opduiken. Dit zesde besproken deel is pure fantasie met een flinke scheut vaart.

Voor wie?

Voor kinderen die Pinkeltje graag buiten zijn gewone wereld zien. Raket, maanreis, noodlanding en oude vrienden maken dit een speels avontuur.

Sterke punten

• De opdracht van koningin Pinkelschoon geeft het verhaal een mooi startschot.
• De maanreis is een frisse draai binnen de vertrouwde reeks.
• De noodlanding brengt spanning zonder het te zwaar te maken.
• Wiebelstaart en Snorrebaard zorgen voor herkenning.

Zwakke punten

• Volwassen lezers kunnen de fantasie wat vreemd of rommelig vinden.
• De maan levert bewust weinig op, wat voor sommige lezers een anticlimax kan zijn.
• De oorspronkelijke releasedatum is niet vermeld.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Zilvertorendorp, maan, Het Grote Bos in Nederland
Deel van serie	Ja, Pinkeltje
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	160
Releasedatum	–
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

7. Pinkeltje – Pinkeltje in de Efteling – Studio Dick Laan

Meest opvallend: genoemd als misschien beste Pinkeltje-boek

Pinkeltje belandt in de Efteling en snapt eerst totaal niet waar hij is. Meneer Raaf redt hem en verspreidt het nieuws razendsnel. De kabouters zien Pinkeltje als een indringer, terwijl hij zelf vooral verbaasd rondkijkt. Dat werkt goed. De Efteling is voor een mens al groot, laat staan voor iemand ter grootte van een pink. Dit zevende besproken deel koppelt een oude kinderboekenheld aan een plek waar kinderen meteen beelden bij hebben.

Voor wie?

Voor jonge lezers die de Efteling kennen of ernaartoe gaan. Ook geschikt als voorleesboek voor kinderen die houden van kabouters en lichte spanning.

Sterke punten

• De Efteling-omgeving spreekt meteen tot de verbeelding.
• Meneer Raaf zorgt voor vaart en een fijne redding aan het begin.
• De botsing met de kabouters geeft het verhaal spanning.
• De grappige momenten houden het luchtig.

Zwakke punten

• Vooral aantrekkelijk voor kinderen die iets met de Efteling hebben.
• Mogelijk minder geschikt voor beginnende lezers.
• De herkenbare locatie kan de fantasie iets sturen in plaats van openen.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	3/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	De Efteling
Deel van serie	Ja, Pinkeltje
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	160
Releasedatum	19 maart 2014
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

8. Pinkeltje 35 – Pinkeltje in Madurodam – Dick Laan

Stad op pinkelformaat: Madurodam blijkt gevaarlijker dan gedacht

In deel 35 hoort Pinkeltje van muis Grijshuid over een plek waar alles precies zijn formaat lijkt te hebben. Dat moet Madurodam zijn. Samen stappen ze in een speelgoed-drone en landen in de miniatuurstad. Daar bezoekt Pinkeltje de kermis, gaat aan boord van een schip en sluit vriendschap met Piet Papegaai. Maar Madurodam is in gevaar. De kracht van dit deel zit in de schaal. Voor Pinkeltje is een miniatuurstad geen maquette, maar een echte stad met echte problemen.

Voor wie?

Voor kinderen die houden van herkenbare Nederlandse plekken en avonturen die spannend zijn zonder echt eng te worden. Ook leuk voor meerdere generaties.

Sterke punten

• Madurodam past slim bij Pinkeltjes kleine formaat.
• De speelgoed-drone geeft het verhaal een moderne, speelse start.
• Piet Papegaai brengt een nieuwe vriendschap in het avontuur.
• Het reddingsplan maakt de inzet duidelijk en spannend.

Zwakke punten

• De locatie is zo opvallend dat die soms belangrijker kan lijken dan Pinkeltje zelf.
• De herziene editie kan anders aanvoelen voor lezers die het oude verhaal kennen.
• Wie harde spanning zoekt, vindt het waarschijnlijk te mild.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Madurodam
Deel van serie	Ja, Pinkeltje deel 35
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	144
Releasedatum	16 oktober 2018
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

9. Pinkeltje in Friesland – Studio Dick Laan

Friese mantelspeld: een prins verdwijnt spoorloos

Pinkeltje en Pinkelotje zijn net terug van vakantie als koning Pinkelpracht alarm slaat. Kroonprins Pinkelhart is verdwenen. Het enige aanknopingspunt is een boek over een bijzondere Friese mantelspeld. Dus reizen ze per koninklijke raket naar Friesland, waar aanwijzingen, symbolen en een plakje sukebolle op hen wachten. Dit negende besproken deel voelt vertrouwd, maar de Friese kleur geeft het een eigen smaak. Alsof Pinkeltje even door een nieuw raam naar Nederland kijkt.

Voor wie?

Voor kinderen die van zoektochten, koninklijke raadsels en herkenbare Nederlandse streken houden. Extra leuk als Friesland al een beetje bekend terrein is.

Sterke punten

• De verdwijning van kroonprins Pinkelhart zorgt meteen voor spanning.
• De mantelspeld geeft de zoektocht een duidelijk mysterie.
• Friese details zoals sukebolle maken de omgeving concreet.
• Pinkeltje en Pinkelotje trekken samen op, wat het avontuur warm maakt.

Zwakke punten

• De koninklijke raket is grappig, maar vraagt wel wat meebewegen van de lezer.
• De vertrouwde sfeer kan voor sommige kinderen weinig verrassend voelen.
• Wie Friesland niet kent, mist mogelijk een deel van de herkenning.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	3/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Friesland
Deel van serie	Ja, Pinkeltje
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	144
Releasedatum	14 januari 2022
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

10. Pinkeltje 38 – Pinkeltje is overal thuis – Auteur niet vermeld

Een verloren huisje: avontuur met een groene rand

In deel 38 ontmoet Pinkeltje de slak Haiku, die zijn huisje kwijt is. Samen met meneer Raaf en mensenvriendin Paulien reist hij naar Brodezië-stad om een nieuw huisje te vinden. Onderweg wordt het avontuur groter en donkerder. Er zijn pimpelpaarse zombiewespen en een illegale houthakkersbende die de jungle bedreigt. Dit nieuwste deel sluit aan bij het thema van de Kinderboekenweek 2023 en geeft Pinkeltje een actuelere rand. Nog steeds knus, maar met modder aan de schoenen.

Voor wie?

Voor kinderen vanaf 7 jaar die houden van fantasie, dieren en avonturen met natuurgevaar. Geschikt voor lezers die Pinkeltje moderner willen meemaken.

Sterke punten

• Haiku’s verloren huisje geeft het verhaal een duidelijke en ontroerende start.
• De jungle en houthakkersbende zorgen voor actuele spanning.
• Meneer Raaf en Paulien maken er een echt groepsavontuur van.
• De pimpelpaarse zombiewespen geven het verhaal een gekke, speelse dreiging.

Zwakke punten

• De verteltoon kan soms wat wrang aanvoelen.
• De combinatie van knus thuisgevoel en illegale houtkap is vrij groot.
• De auteur staat bij deze uitgave niet vermeld.

Kenmerken

Originaliteit	4/5
Emotionele impact	4/5
Moeilijkheidsgraad	2/5
Doelgroep	7+ jaar, M/V 50/50%
Locatie verhaal	Brodezië-stad, jungle
Deel van serie	Ja, Pinkeltje deel 38
Originele taal	Nederlands
Aantal pagina’s	128
Releasedatum	13 september 2023
Uitgever	Van Holkema & Warendorf

Meer Pinkeltje boeken?

Als je na deze tien nog niet uitgepinkeld bent, kun je verder met andere titels die mooi laten zien hoe breed de reeks is. Je krijgt reisverhalen, dierenplekken, tovenaars en zelfs circusverdwijningen. Kijk vooral naar:

• Pinkeltje op reis (Toegankelijk reisavontuur)
• Pinkeltje in Artis (Dierenrijk vervolg)
• Pinkeltje en 10 spannende verhalen (Avonturenbundel met vaart)
• Pinkeltje en de boze tovenaar (Sprookjesachtig gevaar)
• Pinkeltje en de ijsheks (Winterse fantasietitel)
• Pinkeltje en het verdwenen kindercircus (Speuravontuur rond een circus)
• Pinkeltje en de parels (Klassiek avontuur met vondst)

Vergelijkbare auteurs

Wil je in dezelfde sfeer verder, dan kom je vanzelf weer uit bij Dick Laan. Zijn kracht zit in de schaalverkleining. Een muizenhol wordt een huis, een sok wordt een reddingsplek, een pretpark wordt een onbekend land. Voor meer boeken in deze leeftijd en sfeer kun je ook hier lezen over kinderboeken die fantasie en avontuur dichtbij houden.